Teoria i przykłady do tego działu są właśnie opracowywane. Struktura działu jest już gotowa — poniżej znajdziesz dostępne zadania, a nauczyciel może dodać kolejne z panelu.
04Zadania
Rok matury:
Znalezione zadania: 27
Zadanie 1
Matura: czerwiec 2021
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Dzielenie wielomianów
Matura · 2 pkt
Wynikiem dzielenia wielomianu 5x3−7x2−4x−4 przez dwumian x−2 jest trójmian kwadratowy postaci ax2+bx+c. W poniższe kratki wpisz kolejno – od lewej do prawej – wartości współczynników a, b oraz c.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Dziel kolejno wyrazy o najwyższych potęgach i odejmuj iloczyny.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dzielimy najwyższe wyrazy: 5x3:x=5x2. To pierwszy wyraz ilorazu, więc a=5.
2Mnożymy: 5x2(x−2)=5x3−10x2. Odejmujemy od dzielnej: (5x3−7x2−4x−4)−(5x3−10x2)=3x2−4x−4.
3Teraz 3x2:x=3x, więc b=3. Odejmujemy 3x(x−2)=3x2−6x i zostaje 2x−4.
4Dzielimy 2x:x=2, więc c=2. Po odjęciu 2(x−2) reszta wynosi zero.
5Sprawdzenie: (x−2)(5x2+3x+2)=5x3−7x2−4x−4.
6W kratki wpisujemy kolejno 5, 3, 2.
Odpowiedź: a=5,b=3,c=2; zapis w kratkach: 532.
Zadanie 2
Matura: maj 2021
Oryginalne zadanie: zad. 3
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Podzielność wielomianów
Matura · 1 pkt
Wielomian W(x)=x4+81 jest podzielny przez
A.x−3
B.x2+9
C.x2−32x+9
D.x2+32x−9
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 3
Matura: marzec 2021
Oryginalne zadanie: zad. 10
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Twierdzenie o reszcie
Matura · 4 pkt
Reszty z dzielenia wielomianu W(x)=x4+bx3+cx2 przez dwumiany x−2 i x−3 są odpowiednio równe −8 oraz −18. Oblicz resztę z dzielenia wielomianu W przez dwumian x−4.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Reszta z dzielenia przez x−t to W(t).
Rozwiązanie krok po kroku
1Z twierdzenia o reszcie: W(2)=−8 i W(3)=−18.
2Podstawiamy: 16+8b+4c=−8, czyli 2b+c=−6.
3Drugi warunek: 81+27b+9c=−18, czyli 3b+c=−11.
4Odejmujemy pierwsze równanie od drugiego: b=−5. Następnie c=−6−2(−5)=4.
5Zatem W(x)=x4−5x3+4x2=x2(x−1)(x−4).
6Szukana reszta: W(4)=256−320+64=0. Wielomian jest podzielny przez x−4.
Odpowiedź: 0
Zadanie 4
Matura: czerwiec 2020
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Podzielność wielomianów
Matura · 1 pkt
Wielomian W(x)=x3−x2−x−2 jest podzielny bez reszty przez wielomian
A.x+2
B.x+1
C.x−1
D.x−2
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 5
Matura: maj 2020
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Podzielność wielomianów
Matura · 1 pkt
Wielomian W określony wzorem W(x)=x2019−3x2000+2x+6
A.jest podzielny przez x−1 i z dzielenia przez x+1 daje resztę równą 6.
B.jest podzielny przez x+1 i z dzielenia przez x−1 daje resztę równą 6.
C.jest podzielny przez x−1 i jest podzielny przez x+1.
D.nie jest podzielny ani przez x−1, ani przez x+1.
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 6
Matura: czerwiec 2019
Oryginalne zadanie: zad. 3
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Pierwiastki wymierne
Matura · 1 pkt
Wiadomo, że wielomian 15x5−133x4+383x3−499x2+146x+120 ma w zbiorze {67,56,78,59} dokładnie jeden pierwiastek wymierny. Jest nim liczba
A.56
B.67
C.78
D.59
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 7
Matura: maj 2019
Oryginalne zadanie: zad. 13
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Wielomiany z parametrem
Matura · 6 pkt
Wielomian określony wzorem W(x)=2x3+(m3+2)x2−11x−2(2m+1) jest podzielny przez dwumian x−2 oraz przy dzieleniu przez dwumian x+1 daje resztę 6. Oblicz m i dla wyznaczonej wartości m rozwiąż nierówność W(x)≤0.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Zapisz oba warunki W(2)=0 i W(−1)=6, a potem wyeliminuj m3.
Rozwiązanie krok po kroku
1Podzielność daje W(2)=16+4m3+8−22−4m−2=4m3−4m=0, czyli m3=m.
2Warunek reszty daje W(−1)=−2+m3+2+11−4m−2=m3−4m+9=6, czyli m3−4m+3=0.
3W drugim równaniu zastępujemy m3 przez m: −3m+3=0, stąd m=1. Spełnia ono oba warunki.
4Dla m=1: W(x)=2x3+3x2−11x−6. Dzielimy przez x−2: W(x)=(x−2)(2x2+7x+3).
5Rozkład trójmianu: 2x2+7x+3=(2x+1)(x+3). Miejsca zerowe to −3,−21,2.
6Każde zero jest pojedyncze, więc znak iloczynu zmienia się po przejściu przez nie. Na kolejnych przedziałach znaki wynoszą: −,+,−,+.
7Wybieramy przedziały ze znakiem minus i wszystkie miejsca zerowe, bo nierówność jest nieostra.
8x∈(−∞,−3]∪[−21,2].
Odpowiedź: m=1,x∈(−∞,−3]∪[−21,2]
Zadanie 8
Matura: maj 2017
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Twierdzenie o reszcie
Matura · 2 pkt
Reszta z dzielenia wielomianu W(x)=x3−2x2+ax+43 przez dwumian x−2 jest równa 1. Oblicz wartość współczynnika a. W poniższe kratki wpisz kolejno trzy pierwsze cyfry po przecinku rozwinięcia dziesiętnego otrzymanego wyniku.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Podstaw x=2 i przyrównaj wynik do reszty.
Rozwiązanie krok po kroku
1Twierdzenie o reszcie daje W(2)=1.
28−8+2a+43=1. Wyrazy 8 i −8 się redukują.
32a=1−43=41, więc a=81.
4Rozwinięcie dziesiętne: 81=0,125.
5Trzy pierwsze cyfry po przecinku to kolejno 1, 2, 5.
Odpowiedź: a=81=0,125; zapis w kratkach: 125.
Zadanie 9
Matura: maj 2016
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Podzielność wielomianów
Matura · 1 pkt
Wielomian W(x)=6x3+3x2−5x+p jest podzielny przez dwumian x−1 dla p równego
A.4
B.−2
C.2
D.−4
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 10
Matura: maj 2015
Oryginalne zadanie: zad. 15
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Pierwiastki w ciągu arytmetycznym
Matura · 6 pkt
Suma wszystkich czterech współczynników wielomianu W(x)=x3+ax2+bx+c jest równa 0. Trzy pierwiastki tego wielomianu tworzą ciąg arytmetyczny o różnicy równej 3. Oblicz współczynniki a, b i c. Rozważ wszystkie możliwe przypadki.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Suma współczynników to W(1); liczba 1 może być pierwszym, środkowym albo ostatnim pierwiastkiem.
Rozwiązanie krok po kroku
1Z warunku 1+a+b+c=0 wynika W(1)=0, więc 1 jest jednym z pierwiastków.
2Trzy pierwiastki można zapisać jako t−3,t,t+3. Są różne, a wielomian jest stopnia trzeciego, więc wyczerpują wszystkie jego pierwiastki.
3Jeśli 1 jest najmniejszym pierwiastkiem, pozostałe to 4,7. Wtedy W(x)=(x−1)(x−4)(x−7).
4Najpierw (x−4)(x−7)=x2−11x+28, następnie mnożymy przez x−1: W(x)=x3−12x2+39x−28.
5Jeśli 1 jest środkowym pierwiastkiem, pozostałe to −2,4: W(x)=(x+2)(x−1)(x−4)=x3−3x2−6x+8.
6Jeśli 1 jest największym pierwiastkiem, pozostałe to −5,−2: W(x)=(x+5)(x+2)(x−1)=x3+6x2+3x−10.
7Odczytujemy (a,b,c): (−12,39,−28) lub (−3,−6,8) lub (6,3,−10).
8Sprawdzenie sum współczynników: 1−12+39−28=0, 1−3−6+8=0, 1+6+3−10=0.
Wyznacz wszystkie całkowite wartości parametru m, dla których równanie (x3+2x2+2x+1)[x2−(2m+1)x+m2+m]=0 ma trzy, parami różne, pierwiastki rzeczywiste, takie że jeden z nich jest średnią arytmetyczną dwóch pozostałych.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Rozłóż oba czynniki; sprawdź trzy możliwe wybory środkowego pierwiastka.
Rozwiązanie krok po kroku
1Grupujemy: x3+2x2+2x+1=(x+1)(x2+x+1).
2Dla x2+x+1 wyróżnik wynosi 1−4=−3<0, więc ten czynnik nie ma zer rzeczywistych. Pierwszy czynnik daje tylko x=−1.
3Drugi czynnik: x2−(2m+1)x+m2+m=(x−m)(x−m−1). Pozostałe pierwiastki to m i m+1.
4Wymagamy trzech różnych liczb, zatem m=−1 i m=−2.
5Jeśli −1 jest średnią pozostałych: 2(−1)=m+(m+1), czyli m=−23. To nie jest liczba całkowita.
6Jeśli m jest średnią: 2m=−1+(m+1), więc m=0. Pierwiastki −1,0,1 są różne i tworzą ciąg arytmetyczny.
7Jeśli m+1 jest średnią: 2(m+1)=−1+m, więc m=−3. Pierwiastki −3,−2,−1 również spełniają warunek.
8Wszystkie możliwe wybory średniej zostały sprawdzone; m∈{−3,0}.
Odpowiedź: m∈{−3,0}
Zadanie 12
Matura: czerwiec 2014
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Twierdzenie o reszcie
Matura · 5 pkt
Reszta z dzielenia wielomianu W(x)=6x3+(m+4)x2−2x−1 przez dwumian x−m jest równa 8. Oblicz wartość m oraz pierwiastki tego wielomianu.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Zapisz W(m)=8 i rozłóż powstały wielomian parametru.
Rozwiązanie krok po kroku
1Z twierdzenia o reszcie W(m)=8, czyli 6m3+(m+4)m2−2m−1=8.
2Po uporządkowaniu: 7m3+4m2−2m−9=0. Liczba 1 jest pierwiastkiem, bo 7+4−2−9=0.
3Dzielenie przez m−1 daje (m−1)(7m2+11m+9)=0.
4Wyróżnik drugiego czynnika: Δ=121−252=−131<0. Jedyna rzeczywista wartość parametru to m=1.
6Dzieląc przez x+1, dostajemy W(x)=(x+1)(6x2−x−1).
76x2−x−1=(3x+1)(2x−1). Iloczyn jest zerem, gdy któryś czynnik jest zerem.
8Pierwiastki: −1,−31,21.
Odpowiedź: m=1,x∈{−1,−31,21}
Zadanie 13
Matura: grudzień 2014
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Podzielność wielomianów
Matura · 1 pkt
Wielomian W(x)=2x3−bx2−1 jest podzielny przez dwumian x+1. Wynika stąd, że
A.b=−3
B.b=−1
C.b=1
D.b=3
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 14
Matura: maj 2013
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Twierdzenie o reszcie
Matura · 4 pkt
Reszta z dzielenia wielomianu W(x)=4x3−5x2−23x+m przez dwumian x+1 jest równa 20. Oblicz wartość współczynnika m oraz pierwiastki tego wielomianu.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Oblicz W(−1), a po znalezieniu m poszukaj pierwiastka całkowitego.
Rozwiązanie krok po kroku
1Reszta dla x+1 wynosi W(−1), więc −4−5+23+m=20.
214+m=20, stąd m=6.
3Wtedy W(x)=4x3−5x2−23x+6. Liczba −2 jest pierwiastkiem: −32−20+46+6=0.
4Dzielimy przez x+2: W(x)=(x+2)(4x2−13x+3).
54x2−13x+3=(4x−1)(x−3), bo po wymnożeniu otrzymujemy 4x2−12x−x+3.
6Zatem W(x)=(x+2)(4x−1)(x−3) i pierwiastki to −2,41,3.
7Uwaga do klucza PDF: pominięto w nim pierwiastek 3. Sprawdzenie W(3)=108−45−69+6=0 potwierdza, że należy go uwzględnić.
Odpowiedź: m=6,x∈{−2,41,3}
Zadanie 15
Matura: sierpień 2013
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Wielomiany z parametrem
Matura · 5 pkt
Liczba 2 jest jednym z pierwiastków wielomianu W(x)=x4+x3+ax2+x+b. Reszta z dzielenia wielomianu W(x) przez dwumian x+1 jest równa −12. Oblicz a i b oraz wyznacz pozostałe pierwiastki rzeczywiste wielomianu W(x).
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Użyj warunków W(2)=0 i W(−1)=−12.
Rozwiązanie krok po kroku
1Warunek pierwiastka: 16+8+4a+2+b=0, czyli 4a+b=−26.
2Warunek reszty: 1−1+a−1+b=−12, czyli a+b=−11.
3Odejmujemy równania: 3a=−15, więc a=−5; następnie b=−11−(−5)=−6.
4W(x)=x4+x3−5x2+x−6. Ponieważ 2 jest pierwiastkiem, dzielimy przez x−2.
5Iloraz wynosi x3+3x2+x+3=x2(x+3)+(x+3)=(x+3)(x2+1).
6Zatem W(x)=(x−2)(x+3)(x2+1).
7Dla każdej liczby rzeczywistej x2+1>0, więc ten czynnik nie daje pierwiastków rzeczywistych.
8Wszystkie pierwiastki rzeczywiste to 2,−3; pozostałym poza podanym 2 jest −3.
6Każdy czynnik przyrównujemy do zera: x=21, x=23 lub x=−23.
Odpowiedź: x∈{−23,21,23}
Zadanie 19
Matura: maj 2008
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Wielomian z wykresu
Matura · 4 pkt
Wielomian f stopnia trzeciego, którego fragment wykresu przedstawiono na poniższym rysunku, spełnia warunek f(0)=90. Wielomian g dany jest wzorem g(x)=x3−14x2+63x−90. Wykaż, że g(x)=−f(−x) dla x∈R.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Odczytaj trzy miejsca zerowe i wyznacz współczynnik z f(0)=90.
Rozwiązanie krok po kroku
1Z wykresu odczytujemy miejsca zerowe −6,−5,−3. Wielomian stopnia trzeciego z tymi zerami ma postać f(x)=k(x+6)(x+5)(x+3).
2Podstawiamy x=0: 90=k⋅6⋅5⋅3=90k, więc k=1.
3Zatem f(x)=(x+6)(x+5)(x+3).
4Podstawienie −x daje f(−x)=(6−x)(5−x)(3−x)=−(x−6)(x−5)(x−3), ponieważ występują trzy czynniki z minusem.
5Wobec tego −f(−x)=(x−6)(x−5)(x−3).
6Najpierw (x−6)(x−5)=x2−11x+30. Mnożąc przez x−3, otrzymujemy x3−14x2+63x−90.
7To dokładnie g(x), a przekształcenia są tożsamościami dla każdego x∈R.
Odpowiedź: g(x)=−f(−x) dla każdego x∈R.
Zadanie 20
Matura: maj 2007
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Rozkład na czynniki
Matura · 3 pkt
Przedstaw wielomian W(x)=x4−2x3−3x2+4x−1 w postaci iloczynu dwóch wielomianów stopnia drugiego o współczynnikach całkowitych i takich, że współczynniki przy drugich potęgach są równe jeden.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Przyjmij postać (x2+ax+b)(x2+cx+d) i użyj bd=−1.
Rozwiązanie krok po kroku
1Szukamy (x2+ax+b)(x2+cx+d), gdzie a,b,c,d są całkowite.
2Wyraz wolny to bd=−1, więc (b,d)=(1,−1) albo (−1,1). Zamiana kolejności czynników pozwala przyjąć b=1,d=−1 bez utraty możliwości.
3Po wymnożeniu współczynnik przy x3 to a+c=−2, przy x2 to ac+b+d=ac=−3, a przy x to ad+bc=−a+c=4.
4Z układu a+c=−2, −a+c=4 dostajemy c=1, a=−3. Warunek ac=−3 także jest spełniony.
Dla jakich wartości parametru m reszta z dzielenia wielomianu x17−mx15+(m−2)x10+2x+m2−2 przez dwumian x−1 jest równa 3?
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Oblicz wartość wielomianu dla x=1.
Rozwiązanie krok po kroku
1Reszta z dzielenia przez x−1 jest wartością wielomianu w 1.
2Każda potęga liczby 1 wynosi 1, więc reszta to 1−m+(m−2)+2+m2−2.
3Wyrazy −m i m się redukują, a stałe sumują się do −1. Reszta wynosi m2−1.
4Warunek: m2−1=3, czyli m2=4.
5Stąd m=−2 lub m=2. Dla obu wartości reszta wynosi 4−1=3.
Odpowiedź: m∈{−2,2}
Zadanie 22
Oryginalne zadanie: zad. 22
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Pierwiastki i liczby pierwsze
Matura · 2 pkt
Wielomian f jest określony wzorem f(x)=ax4−9x3+3x2+7x+b dla pewnych liczb pierwszych a i b. Wiadomo, że liczba 23 jest pierwiastkiem tego wielomianu. Oblicz a i b.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Podstaw 23 i usuń mianowniki; wykorzystaj parzystość liczby pierwszej.
2Mnożymy przez 16: 81a−486+108+168+16b=0, czyli 81a+16b=210.
3Liczba 16b i prawa strona są parzyste, więc 81a jest parzyste. Ponieważ 81 jest nieparzyste, a musi być parzyste.
4Jedyną parzystą liczbą pierwszą jest 2, zatem a=2.
5Wtedy 162+16b=210, więc 16b=48 i b=3. Liczba 3 jest pierwsza.
6Sprawdzenie: 81⋅2+16⋅3=210, czyli warunek f(23)=0 jest spełniony.
Odpowiedź: a=2,b=3
Zadanie 23
Matura: maj 2022
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Wielomiany z parametrem
Matura · 4 pkt
Reszta z dzielenia wielomianu W(x)=4x3−6x2−(5m+1)x−2m przez dwumian x+2 jest równa −30. Oblicz m i dla wyznaczonej wartości m rozwiąż nierówność W(x)≥0.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Zapisz W(−2)=−30, potem rozłóż wielomian na czynniki.
Rozwiązanie krok po kroku
1Z twierdzenia o reszcie W(−2)=−30. Podstawiamy: −32−24+2(5m+1)−2m=−30.
4Dzielenie przez x+1 daje (x+1)(4x2−10x−6)=2(x+1)(2x2−5x−3).
5Trójmian rozkładamy: 2x2−5x−3=(2x+1)(x−3). Stąd W(x)=2(x+1)(2x+1)(x−3).
6Zera w kolejności rosnącej: −1,−21,3. Wszystkie są pojedyncze, a współczynnik przy x3 jest dodatni.
7Znaki na czterech przedziałach to kolejno −,+,−,+. Wybieramy znaki dodatnie i dołączamy zera ze względu na ≥.
8x∈[−1,−21]∪[3,∞).
Odpowiedź: m=3,x∈[−1,−21]∪[3,∞)
Zadanie 24
Matura: czerwiec 2018
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Dowód jednoznaczności rozwiązania
Matura · 3 pkt
Wykaż, że równanie x8+x2=2(x4+x−1) ma tylko jedno rozwiązanie rzeczywiste x=1.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Przenieś wszystko na lewą stronę i zapisz sumę dwóch kwadratów.
Rozwiązanie krok po kroku
1Przenosimy prawą stronę: x8−2x4+x2−2x+2=0.
2Rozdzielamy stałą 2 na 1+1: (x8−2x4+1)+(x2−2x+1)=0.
3Oba nawiasy są kwadratami: (x4−1)2+(x−1)2=0.
4Kwadrat liczby rzeczywistej jest nieujemny. Suma dwóch takich liczb może być zerem wyłącznie wtedy, gdy obie są zerem.
5Muszą zachodzić jednocześnie x4−1=0 i x−1=0. Drugi warunek wymusza x=1, które spełnia też pierwszy.
6Sprawdzenie w równaniu wyjściowym: 1+1=2(1+1−1)=2. Zatem 1 jest rozwiązaniem i żadne inne nie istnieje.
Odpowiedź: Jedynym rozwiązaniem rzeczywistym jest x=1.
Zadanie 25
Matura: czerwiec 2015
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Dziedzina pierwiastka
Matura · 1 pkt
Zbiór K to zbiór wszystkich liczb rzeczywistych x, dla których wartość liczbowa wyrażenia x(x2−9) jest liczbą rzeczywistą. Zatem
A.K=[−3,0]∪[3,∞)
B.K=(−∞,−3)∪[0,3]
C.K=(−3,0)∪(3,∞)
D.K=(−∞,−3)∪(0,3)
Podczas sprawdzianu sprawdzanie odpowiedzi, wskazówki i rozwiązania są niedostępne.
Zadanie 26
Matura: maj 2012
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Nierówności wielomianowe
Matura · 4 pkt
Rozwiąż nierówność x4+x2≥2x.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Wyłącz x, potem rozłóż czynnik trzeciego stopnia przez x−1.
Rozwiązanie krok po kroku
1Przenosimy wszystko na lewo: x4+x2−2x≥0.
2Wyłączamy x: x(x3+x−2)≥0.
3Wielomian x3+x−2 zeruje się dla x=1, a dzielenie przez x−1 daje x2+x+2.
4Nierówność przyjmuje postać x(x−1)(x2+x+2)≥0.
5Czynnik x2+x+2=(x+21)2+47 jest zawsze dodatni. Można go podzielić bez zmiany znaku nierówności.
6Pozostaje x(x−1)≥0: iloczyn jest dodatni poza przedziałem między zerami 0 i 1, a w zerach wynosi zero.
7Otrzymujemy x∈(−∞,0]∪[1,∞).
8Uwaga do klucza PDF: w odpowiedzi pominięto końce przedziałów. Nierówność jest nieostra, a dla x=0 i x=1 zachodzi równość, więc oba końce należą do rozwiązania.
Odpowiedź: x∈(−∞,0]∪[1,∞)
Zadanie 27
Matura: styczeń 2009
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Wielomiany
Temat: Wielomiany z parametrem
Matura · 6 pkt
Dane jest równanie (x+3)[x2+(p+4)x+(p+1)2]=0 z niewiadomą x. a) Rozwiąż to równanie dla p=1. b) Wyznacz wszystkie wartości parametru p, dla których równanie ma tylko jedno rozwiązanie.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Pierwiastek −3 występuje zawsze. Drugi czynnik nie może wprowadzić żadnego innego pierwiastka.
Rozwiązanie krok po kroku
1a) Dla p=1 równanie ma postać (x+3)(x2+5x+4)=0.
2Rozkładamy x2+5x+4=(x+1)(x+4), więc rozwiązania to x=−3,−1,−4.
3b) Niezależnie od parametru czynnik x+3 daje x=−3. Aby był to jedyny pierwiastek, trójmian nie może mieć zer rzeczywistych albo musi mieć wyłącznie podwójne zero −3.