Teoria i przykłady do tego działu są właśnie opracowywane. Struktura działu jest już gotowa — poniżej znajdziesz dostępne zadania, a nauczyciel może dodać kolejne z panelu.
04Zadania
Rok matury:
Znalezione zadania: 8
Zadanie 1
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 5 pkt
W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) środek S okręgu o promieniu 5 leży na prostej y=x+1. Przez punkt A=(1,2), którego odległość od S jest większa od 5, poprowadzono dwie proste styczne do tego okręgu w punktach – odpowiednio – B i C. Pole czworokąta ABSC jest równe 15. Oblicz współrzędne S. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Podziel czworokąt na dwa przystające trójkąty prostokątne.
Rozwiązanie krok po kroku
1SB=SC=5, AB=AC=t; promienie są prostopadłe do stycznych.
215=2⋅21t5, więc t=35.
3AS2=t2+5=50.
4S=(s,s+1), więc (s−1)2+(s−1)2=50.
5s=6 lub s=−4. Oba punkty mają odległość od A większą od promienia.
Odpowiedź: S=(6,7) lub S=(−4,−3)
Zadanie 2
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Prosta 3x+y+2=0 przecina parabolę y=x2−2x−8 w punktach A,B, kolejnych wierzchołkach równoległoboku ABCD. Pierwsza współrzędna A jest ujemna. Punkt C leży na prostej y=−21x+1 i ma dodatnią pierwszą współrzędną. Jego odległość od prostej AB wynosi 910/5. Oblicz długość BC. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Wyznacz przecięcia, potem użyj odległości od prostej.
Rozwiązanie krok po kroku
1x2−2x−8=−3x−2 daje (x+3)(x−2)=0.
2A=(−3,7), B=(2,−8).
3C=(c,−c/2+1), c>0.
4∣3c−c/2+3∣/10=910/5, więc ∣5c/2+3∣=18.
5Ponieważ c>0, c=6, C=(6,−2).
6BC=42+62=213.
Odpowiedź: 213
Zadanie 3
Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 4 pkt
W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) dane są: okrąg o równaniu (x+1)2+(y−3)2=50 i punkty A=(6,4) oraz B=(−6,8). Punkt C leży na tym okręgu i ∣AC∣=∣BC∣. Oblicz współrzędne punktu C. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Wyznacz symetralną odcinka AB.
Rozwiązanie krok po kroku
1Środek AB to (0,6), nachylenie AB=−1/3.
2Symetralna ma równanie y=3x+6.
3Podstawiamy do okręgu: (x+1)2+(3x+3)2=50.
410(x+1)2=50, więc x=−1±5.
5y=3±35. Oba punkty spełniają warunki.
Odpowiedź: C=(−1+5,3+35) lub C=(−1−5,3−35)
Zadanie 4
Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 13.1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 2 pkt
Funkcja f(x)=x−812x−84 jest określona dla x<8. Rozważamy czworokąty OBCD, gdzie O=(0,0), B,D są punktami przecięcia wykresu z osiami – odpowiednio – Ox,Oy, a C leży na wykresie i ma obie współrzędne dodatnie (zobacz rysunek). Wykaż, że pole P czworokąta OBCD w zależności od pierwszej współrzędnej x punktu C jest określone wzorem P(x)=421⋅x−8x2−56
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Dodaj pola trójkątów OBC i OCD.
Rozwiązanie krok po kroku
1f(x)=0 daje B=(7,0), a f(0)=21/2 daje D=(0,21/2).
W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) dany jest równoległobok ABCD o wierzchołkach A=(−8,−1) i D=(−13,9) oraz środku symetrii M=(−29,1). Okrąg O przechodzi przez początek tego układu i jest styczny do prostych zawierających boki AB i BC tego równoległoboku. Druga współrzędna środka okręgu O jest liczbą ujemną. Wyznacz równanie okręgu O. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Środek ma jednakową odległość od obu prostych.
Rozwiązanie krok po kroku
1Z symetrii B=2M−D=(4,−7), C=2M−A=(−1,3).
2AB:x+2y+10=0, BC:2x+y−1=0.
3Dla S=(u,v) równe odległości dają v=u−11 lub v=−u−3.
4Okrąg przechodzi przez początek: r2=u2+v2=(u+2v+10)2/5.
5Dla v=u−11 otrzymujemy u2−38u+461=0 z ujemnym wyróżnikiem.
6Dla v=−u−3: 9u2+38u+29=0, więc u=−1 lub −29/9.
7Warunek v<0 wybiera S=(−1,−2); r2=5.
Odpowiedź: (x+1)2+(y+2)2=5
Zadanie 6
Matura: próbna Operon · 20 listopada 2024
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 5 pkt
Punkt A=(−4,−1) jest wierzchołkiem kwadratu opisanego na okręgu x2+y2+6y−1=0. Wyznacz pozostałe wierzchołki. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Środek okręgu jest środkiem kwadratu.
Rozwiązanie krok po kroku
1Okrąg jest wpisany w kwadrat, ponieważ kwadrat jest na nim opisany. Środek okręgu jest więc jednocześnie punktem przecięcia przekątnych kwadratu.
2Uzupełniamy kwadrat w równaniu: y2+6y=(y+3)2−9. Stąd x2+(y+3)2−10=0, czyli x2+(y+3)2=10.
3Odczytujemy środek S=(0,−3) i promień r=10.
4Środek kwadratu jest środkiem przekątnej AC, więc 2A+C=S. Wyznaczamy przeciwległy wierzchołek: C=2S−A=(0,−6)−(−4,−1)=(4,−5).
5Wektor od środka do A wynosi SA=A−S=(−4,2). Wektory do sąsiednich wierzchołków otrzymujemy przez obrót o kąt prosty.
6Obrót wektora (u,v) o 90∘ daje (−v,u), a o −90∘ daje (v,−u). Dla (−4,2) otrzymujemy (−2,−4) i (2,4).
7Dodajemy te wektory do S: B=(0,−3)+(−2,−4)=(−2,−7) oraz D=(0,−3)+(2,4)=(2,1). Można zamienić nazwy B i D, otrzymując ten sam kwadrat.
8Sprawdzamy zgodność z promieniem wpisanym: ∣SA∣=(−4)2+22=20. W kwadracie odległość środka od wierzchołka jest 2 razy większa od promienia okręgu wpisanego.
9Zatem promień wpisany to 220=10, dokładnie jak w danym równaniu. Odpowiedź: B=(−2,−7), C=(4,−5), D=(2,1).
Odpowiedź: B=(−2,−7), C=(4,−5), D=(2,1)
Zadanie 7
Matura: próbna Operon · marzec 2025
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Z M=(9,5) poprowadzono sieczną l i styczną k do okręgu o środku S. Sieczna przecina okrąg w A=(−1,0). Punkt B jest punktem styczności. Kąt α między średnicą przechodzącą przez A a l spełnia tanα=21. Wyznacz równanie okręgu. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Uwaga: źródło nie mówi, że B jest drugim końcem średnicy przez A; klucz używa tego dodatkowego założenia.
Rozwiązanie krok po kroku
1Najpierw wyznaczamy sieczną l przechodzącą przez A=(−1,0) i M=(9,5). Jej współczynnik kierunkowy to 9−(−1)5−0=21.
2Ze wzoru na prostą przez A otrzymujemy l:y=21(x+1)=21x+21. Jeśli β jest kątem nachylenia l, to tanβ=21.
3Dla gałęzi przyjętej w kluczu średnica przez A ma kąt nachylenia α+β. Ze wzoru na tangens sumy tan(α+β)=1−(1/2)(1/2)1/2+1/2=34.
4Prosta AS ma wtedy równanie y=34(x+1). Inna możliwa gałąź kąta daje prostą poziomą; sam warunek kąta nie usuwa niejednoznaczności.
5Nawet na gałęzi klucza znamy tylko kierunek AS, a nie odległość środka S od A. Możemy zapisać S=(−1+3u,4u) i r=∣AS∣=5∣u∣ dla u=0.
6Takie okręgi mają równania (x+1−3u)2+(y−4u)2=25u2. Dla wielu u istnieją styczne z M: ∣MS∣2−r2=(10−3u)2+(5−4u)2−25u2=125−100u>0 dla u<45.
7Przykładowo u=21 i u=1 dają różne okręgi spełniające wskazany kierunek średnicy i mające styczne z M. Wydrukowana treść nie wyznacza zatem jednego okręgu.
8Dalsze obliczenia są warunkowe: przyjmujemy dodatkowo założenie użyte w kluczu, że AB jest średnicą. Wtedy promień SB leży na AS, a styczna k w B jest do AS prostopadła.
9Nachylenie k wynosi −43. Ponieważ k przechodzi przez M=(9,5), mamy y−5=−43(x−9), czyli k:y=−43x+447.
10Punkt B leży na obu prostych. Rozwiązujemy 34(x+1)=−43x+447. Mnożymy przez 12: 16x+16=−9x+141.
11Stąd 25x=125, czyli xB=5, oraz yB=34(5+1)=8. Zatem B=(5,8).
12Przy założeniu, że AB jest średnicą, środek to S=(2−1+5,20+8)=(2,4). Promień: r=(2+1)2+(4−0)2=9+16=5.
13Otrzymujemy warunkowo (x−2)2+(y−4)2=25. Sprawdzenie: A i B leżą na okręgu, a współczynniki kierunkowe AB i k mają iloczyn 34⋅(−43)=−1.
14Wniosek: bez dodatkowego założenia o średnicy AB nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Równanie z klucza jest poprawne dla opisanej dodatkowej interpretacji, nie jako jedyny wynik z wydrukowanej treści.
Odpowiedź: Brak jednoznaczności; przy dodatkowym AB jako średnicy: (x−2)2+(y−4)2=25
Zadanie 8
Matura: próbna Operon · listopad 2025
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Środek okręgu przechodzącego przez A=(0,3) i B=(−4,1) leży na prostej x+y−2=0. a) Wyznacz równanie okręgu. b) Wyznacz na okręgu punkt C taki, aby kąt BAC był prosty. c) Wykaż, że punkt przecięcia wysokości trójkąta ABC, środek okręgu opisanego oraz środek ciężkości leżą na jednej prostej.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Środek jest jednakowo odległy od A i B. W trójkącie prostokątnym przeciwprostokątna jest średnicą.