SStrefa Nauki w Elektryku
Matematyka · Poziom rozszerzonyPoziom rozszerzony

Geometria analityczna

8zadań
0przykładów

Karta wzorów – wzory do tego działu

Tablice, str. 22–26

11. Geometria analityczna — „Wybrane wzory matematyczne” CKE (matura od 2023).

Materiały w przygotowaniu

Teoria i przykłady do tego działu są właśnie opracowywane. Struktura działu jest już gotowa — poniżej znajdziesz dostępne zadania, a nauczyciel może dodać kolejne z panelu.

04Zadania

Rok matury:

Znalezione zadania: 8

Zadanie 1

Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 5 pkt
W kartezjańskim układzie współrzędnych środek okręgu o promieniu leży na prostej . Przez punkt , którego odległość od jest większa od , poprowadzono dwie proste styczne do tego okręgu w punktach – odpowiednio – i . Pole czworokąta jest równe 15. Oblicz współrzędne . Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Podziel czworokąt na dwa przystające trójkąty prostokątne.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1, ; promienie są prostopadłe do stycznych.
  2. 2, więc .
  3. 3.
  4. 4, więc .
  5. 5 lub . Oba punkty mają odległość od większą od promienia.
Odpowiedź: lub

Zadanie 2

Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Prosta przecina parabolę w punktach , kolejnych wierzchołkach równoległoboku . Pierwsza współrzędna jest ujemna. Punkt leży na prostej i ma dodatnią pierwszą współrzędną. Jego odległość od prostej wynosi . Oblicz długość . Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Wyznacz przecięcia, potem użyj odległości od prostej.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1 daje .
  2. 2, .
  3. 3, .
  4. 4, więc .
  5. 5Ponieważ , , .
  6. 6.
Odpowiedź:

Zadanie 3

Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 4 pkt
W kartezjańskim układzie współrzędnych dane są:
okrąg o równaniu i punkty oraz .
Punkt leży na tym okręgu i .

Oblicz współrzędne punktu . Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Wyznacz symetralną odcinka .

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Środek to , nachylenie .
  2. 2Symetralna ma równanie .
  3. 3Podstawiamy do okręgu: .
  4. 4, więc .
  5. 5. Oba punkty spełniają warunki.
Odpowiedź: lub

Zadanie 4

Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 13.1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 2 pkt
Funkcja jest określona dla . Rozważamy czworokąty , gdzie , są punktami przecięcia wykresu z osiami – odpowiednio – , a leży na wykresie i ma obie współrzędne dodatnie (zobacz rysunek). Wykaż, że pole czworokąta w zależności od pierwszej współrzędnej punktu jest określone wzorem

Rysunek do zadania 13

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Dodaj pola trójkątów i .

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1 daje , a daje .
  2. 2, dodatniość daje .
  3. 3.
  4. 4Po podstawieniu .
Odpowiedź:

Zadanie 5

Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2025
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
W kartezjańskim układzie współrzędnych dany jest równoległobok o wierzchołkach i oraz środku symetrii .

Okrąg przechodzi przez początek tego układu i jest styczny do prostych zawierających boki i tego równoległoboku. Druga współrzędna środka okręgu jest liczbą ujemną.

Wyznacz równanie okręgu . Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Środek ma jednakową odległość od obu prostych.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Z symetrii , .
  2. 2, .
  3. 3Dla równe odległości dają lub .
  4. 4Okrąg przechodzi przez początek: .
  5. 5Dla otrzymujemy z ujemnym wyróżnikiem.
  6. 6Dla : , więc lub .
  7. 7Warunek wybiera ; .
Odpowiedź:

Zadanie 6

Matura: próbna Operon · 20 listopada 2024
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 5 pkt
Punkt jest wierzchołkiem kwadratu opisanego na okręgu . Wyznacz pozostałe wierzchołki. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Środek okręgu jest środkiem kwadratu.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Okrąg jest wpisany w kwadrat, ponieważ kwadrat jest na nim opisany. Środek okręgu jest więc jednocześnie punktem przecięcia przekątnych kwadratu.
  2. 2Uzupełniamy kwadrat w równaniu: . Stąd , czyli .
  3. 3Odczytujemy środek i promień .
  4. 4Środek kwadratu jest środkiem przekątnej AC, więc . Wyznaczamy przeciwległy wierzchołek: .
  5. 5Wektor od środka do A wynosi . Wektory do sąsiednich wierzchołków otrzymujemy przez obrót o kąt prosty.
  6. 6Obrót wektora o daje , a o daje . Dla otrzymujemy i .
  7. 7Dodajemy te wektory do S: oraz . Można zamienić nazwy B i D, otrzymując ten sam kwadrat.
  8. 8Sprawdzamy zgodność z promieniem wpisanym: . W kwadracie odległość środka od wierzchołka jest razy większa od promienia okręgu wpisanego.
  9. 9Zatem promień wpisany to , dokładnie jak w danym równaniu. Odpowiedź: , , .
Odpowiedź: , ,

Zadanie 7

Matura: próbna Operon · marzec 2025
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Z poprowadzono sieczną l i styczną k do okręgu o środku S. Sieczna przecina okrąg w . Punkt B jest punktem styczności. Kąt między średnicą przechodzącą przez A a l spełnia . Wyznacz równanie okręgu. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Uwaga: źródło nie mówi, że B jest drugim końcem średnicy przez A; klucz używa tego dodatkowego założenia.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Najpierw wyznaczamy sieczną l przechodzącą przez i . Jej współczynnik kierunkowy to .
  2. 2Ze wzoru na prostą przez A otrzymujemy . Jeśli jest kątem nachylenia l, to .
  3. 3Dla gałęzi przyjętej w kluczu średnica przez A ma kąt nachylenia . Ze wzoru na tangens sumy .
  4. 4Prosta AS ma wtedy równanie . Inna możliwa gałąź kąta daje prostą poziomą; sam warunek kąta nie usuwa niejednoznaczności.
  5. 5Nawet na gałęzi klucza znamy tylko kierunek AS, a nie odległość środka S od A. Możemy zapisać i dla .
  6. 6Takie okręgi mają równania . Dla wielu u istnieją styczne z M: dla .
  7. 7Przykładowo i dają różne okręgi spełniające wskazany kierunek średnicy i mające styczne z M. Wydrukowana treść nie wyznacza zatem jednego okręgu.
  8. 8Dalsze obliczenia są warunkowe: przyjmujemy dodatkowo założenie użyte w kluczu, że AB jest średnicą. Wtedy promień SB leży na AS, a styczna k w B jest do AS prostopadła.
  9. 9Nachylenie k wynosi . Ponieważ k przechodzi przez , mamy , czyli .
  10. 10Punkt B leży na obu prostych. Rozwiązujemy . Mnożymy przez 12: .
  11. 11Stąd , czyli , oraz . Zatem .
  12. 12Przy założeniu, że AB jest średnicą, środek to . Promień: .
  13. 13Otrzymujemy warunkowo . Sprawdzenie: A i B leżą na okręgu, a współczynniki kierunkowe AB i k mają iloczyn .
  14. 14Wniosek: bez dodatkowego założenia o średnicy AB nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Równanie z klucza jest poprawne dla opisanej dodatkowej interpretacji, nie jako jedyny wynik z wydrukowanej treści.
Odpowiedź: Brak jednoznaczności; przy dodatkowym AB jako średnicy:

Zadanie 8

Matura: próbna Operon · listopad 2025
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Środek okręgu przechodzącego przez i leży na prostej .
a) Wyznacz równanie okręgu.
b) Wyznacz na okręgu punkt taki, aby kąt był prosty.
c) Wykaż, że punkt przecięcia wysokości trójkąta , środek okręgu opisanego oraz środek ciężkości leżą na jednej prostej.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Środek jest jednakowo odległy od A i B. W trójkącie prostokątnym przeciwprostokątna jest średnicą.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1a) Niech . Warunek : .
  2. 2Po rozwinięciu , więc . Zatem .
  3. 3. Równanie: .
  4. 4b) Z twierdzenia Talesa jest średnicą. Środek to , więc .
  5. 5Kontrola kąta: , ; iloczyn skalarny .
  6. 6c) Ortocentrum to wierzchołek kąta prostego: . Środek ciężkości .
  7. 7Prosta ma równanie . Dla : . Zatem są współliniowe.
Odpowiedź: ; ; leżą na