2. i 3. Potęgi, pierwiastki, logarytmy — „Wybrane wzory matematyczne” CKE (matura od 2023).
ar⋅as=ar+s(ar)s=ar⋅s
alogab=blogaxr=rlogax
logbc=logablogac
Materiały w przygotowaniu
Teoria i przykłady do tego działu są właśnie opracowywane. Struktura działu jest już gotowa — poniżej znajdziesz dostępne zadania, a nauczyciel może dodać kolejne z panelu.
04Zadania
Rok matury:
Znalezione zadania: 24
Zadanie 1
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Matura · 2 pkt
W chwili początkowej (t=0) filiżanka z gorącą kawą znajduje się w pokoju, a temperatura tej kawy jest równa 80 °C. Temperatura w pokoju (temperatura otoczenia) jest stała i równa 20 °C. Temperatura T tej kawy zmienia się w czasie zgodnie z zależnością T(t)=(Tp−Tz)⋅k−t+Tzdlat≥0 gdzie: - T – temperatura kawy wyrażona w stopniach Celsjusza, - t – czas wyrażony w minutach, liczony od chwili początkowej, - Tp – temperatura początkowa kawy wyrażona w stopniach Celsjusza, - Tz – temperatura otoczenia wyrażona w stopniach Celsjusza, - k – stała charakterystyczna dla danej cieczy. Po 10 minutach, licząc od chwili początkowej, kawa ostygła do temperatury 65 °C. Oblicz temperaturę tej kawy po następnych pięciu minutach. Wynik podaj w stopniach Celsjusza, w zaokrągleniu do jednostki. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Wyznacz k−10 i wykorzystaj k−15=(k−10)3/2.
Rozwiązanie krok po kroku
1Podstawiamy dane: T(t)=60k−t+20.
2Z T(10)=65 mamy 65=60k−10+20, więc k−10=3/4.
3Po następnych pięciu minutach upływa łącznie 15 minut: k−15=(3/4)3/2=33/8.
4T(15)=60⋅33/8+20=453/2+20≈58,971. Zaokrąglamy do jednostki.
Odpowiedź: 59∘C
Zadanie 2
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Matura · 2 pkt
W chwili początkowej (t=0) zainicjowano pewną reakcję chemiczną, w której brał udział związek A. W wyniku tej reakcji masa m związku A zmieniała się w czasie zgodnie z zależnością m(t)=a⋅2−0,05t+b dla t≥0, gdzie m jest masą w gramach, t czasem w sekundach od chwili początkowej, a a,b współczynnikami liczbowymi. Masa początkowa wynosiła m0 gramów. Po osiągnięciu równowagi (t→∞) masa wynosiła m0/9 (zobacz rysunek). Oblicz, po ilu sekundach przereagowało 87,5% masy początkowej. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Wyznacz współczynniki z masy początkowej i końcowej.
Rozwiązanie krok po kroku
12−0,05t→0, więc b=m0/9.
2m(0)=a+b=m0, więc a=8m0/9.
3Pozostaje 12,5%, czyli m0/8. Zatem (8/9)2−0,05t+1/9=1/8.
42−0,05t=1/64=2−6.
50,05t=6, więc t=120 sekund.
Odpowiedź: 120 sekund
Zadanie 3
Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Matura · 2 pkt
Ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze można opisać zależnością Q(t)=Q0⋅β−tdlat≥0 gdzie: - Q0 – ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze w chwili początkowej (t=0) wyrażony w milikulombach - Q – ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze w chwili t (licząc od chwili początkowej) wyrażony w milikulombach - β – stała dodatnia - t – czas wyrażony w sekundach. Wiadomo, że w chwili t=4s w kondensatorze był zgromadzony ładunek 2 milikulombów, a w chwili t=6s – ładunek 18 milikulombów. Oblicz, ile milikulombów ładunku było zgromadzone w tym kondensatorze w chwili t=5s. Zapisz obliczenia.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Podziel równania dla chwil 6 i 4.
Rozwiązanie krok po kroku
1Q0β−4=2, Q0β−6=18.
2Po podzieleniu β−2=9.
3β>0, więc β−1=3.
4Q(5)=Q(4)β−1=6.
Odpowiedź: 6 milikulombów
Zadanie 4
Matura: próbna Operon · listopad 2025
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Funkcja wykładnicza
Matura · 2 pkt
Temperaturę F w stopniach Celsjusza bochenka chleba opisuje wzór F(t)=a(1,76)−t+18, gdzie a jest stałą, a t jest czasem od wyjęcia chleba z pieca. a) Wiedząc, że przy wyjęciu temperatura wynosi 220°C, oblicz a. b) Po ilu minutach temperatura spadnie poniżej 30°C?
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Podstaw t = 0, następnie rozwiąż nierówność wykładniczą.
Rozwiązanie krok po kroku
1a) F(0)=a+18=220, więc a=202.
2b) 202(1,76)−t+18<30, zatem (1,76)t>12202.
3t>ln1,76ln(202/12)≈4,9943 min.
4Temperatura maleje, ponieważ podstawa potęgi ujemnego czasu jest większa od 1.
5Dla pełnych minut: F(4)≈39,05∘C, F(5)≈29,96∘C. Pierwsza pełna minuta spełniająca warunek to 5, jak w kluczu.
6Dokładnie próg 30°C jest przekroczony po około 4 min 59,66 s; nierówność jest ostra.
Odpowiedź: a=202; t>4,9943 min (pierwsza pełna minuta: 5)
Zadanie 5
Matura: czerwiec 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Logarytmy
Matura · 2 pkt
Dane są liczby rzeczywiste a oraz b: a=1621log436−2log43b=log29⋅log35⋅log58 Oblicz wartość ilorazu 2ba. Wynik zapisz w postaci 3k, gdzie k∈Z.
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.
Wskazówka
Zapisz 16=42, a w b użyj zmiany podstawy.
Rozwiązanie krok po kroku
1a=4log436−4log43=4log48136=94
2b=log29⋅log38=2log23⋅3log32=6
32ba=94:12=271=3−3
Odpowiedź: 2ba=3−3
Zadanie 6
Matura: czerwiec 2025
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Logarytmy
Matura · 3 pkt
Wykaż, że jeżeli a=log214 oraz b=log227, to log754=2a−2b+2
Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.