SStrefa Nauki w Elektryku
Matematyka · Poziom rozszerzonyPoziom rozszerzony

Planimetria

12zadań
0przykładów

Karta wzorów – wzory do tego działu

Tablice, str. 15–22

10. Planimetria — „Wybrane wzory matematyczne” CKE (matura od 2023).

Materiały w przygotowaniu

Teoria i przykłady do tego działu są właśnie opracowywane. Struktura działu jest już gotowa — poniżej znajdziesz dostępne zadania, a nauczyciel może dodać kolejne z panelu.

04Zadania

Rok matury:

Znalezione zadania: 12

Zadanie 1

Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Dany jest trójkąt , który nie jest równoramienny. W tym trójkącie miara kąta jest dwa razy większa od miary kąta .

Wykaż, że długości boków tego trójkąta spełniają warunek

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Połącz twierdzenie sinusów i cosinusów.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Oznaczamy , , , . Kąt przy wynosi .
  2. 2Twierdzenie sinusów: .
  3. 3Twierdzenie cosinusów: .
  4. 4Mnożymy przez : .
  5. 5Ponieważ trójkąt nie jest równoramienny, . Skracamy i otrzymujemy , co należało wykazać.
Odpowiedź:

Zadanie 2

Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Dany jest kwadrat o boku długości . Punkt jest środkiem boku . Przekątna dzieli trójkąt na dwie figury: oraz (zobacz rysunek).

Oblicz pola figur oraz . Zapisz obliczenia.
Rysunek do zadania 9

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Wyznacz punkty przecięcia w układzie współrzędnych.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1, , , , .
  2. 2, , .
  3. 3Stąd oraz .
  4. 4.
  5. 5.
  6. 6.
Odpowiedź: ,

Zadanie 3

Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 6
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 3 pkt
Długości podstaw trapezu równoramiennego są równe , przy czym . W ten trapez można wpisać okrąg. Wykaż, że pole trapezu jest większe od .

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Wyznacz ramię z warunku wpisania okręgu.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Sumy przeciwległych boków są równe: , więc ramię .
  2. 2Z twierdzenia Pitagorasa .
  3. 3.
  4. 4Ponieważ , , czyli . Zatem .
Odpowiedź:

Zadanie 4

Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
W okrąg o promieniu 4 wpisano trójkąt . Bok , a jest najdłuższym bokiem. Oblicz . Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Zastosuj twierdzenie sinusów, uwzględniając największy kąt.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1.
  2. 2Kąt wynosi lub . Jest największy. Wariant wymagałby trójkąta równobocznego, sprzecznego z długościami.
  3. 3Zatem kąt to . Dla twierdzenie cosinusów daje .
  4. 4. Dodatnie rozwiązanie to .
Odpowiedź:

Zadanie 5

Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 2 pkt
Okrąg jest styczny do boków i trójkąta oraz przecina bok tego trójkąta w punktach oraz , przy czym .

Wykaż, że jeśli , to trójkąt jest równoramienny.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Zastosuj twierdzenie o stycznej i siecznej.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Oznacz punkty styczności na przez .
  2. 2Z wynika .
  3. 3, , więc .
  4. 4Z równości odcinków stycznych .
  5. 5, zatem trójkąt jest równoramienny.
Odpowiedź:

Zadanie 6

Matura: grudzień · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 12
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 5 pkt
W trójkącie ostrokątnym miara kąta jest dwa razy większa od miary kąta . Punkt jest środkiem boku . Niech oznacza miarę kąta , natomiast – miarę kąta (zobacz rysunek).

Oblicz . Zapisz obliczenia.
Rysunek do zadania 12

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Opuść wysokość z na .

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Niech będzie spodkiem wysokości, . Mamy , .
  2. 2, więc , a leży między .
  3. 3, zatem .
  4. 4Mianownik to .
  5. 5, więc szukany iloraz wynosi 2.
Odpowiedź:

Zadanie 7

Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2025
Oryginalne zadanie: zad. 4
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 3 pkt
Dany jest prostokąt , w którym . Na bokach obrano punkty – odpowiednio – (każdy leży na dokładnie jednym boku). Czworokąt jest trapezem prostokątnym (zobacz rysunek), a wysokość jest równoległa do przekątnej . Wykaż, że stosunek pola trójkąta do pola trójkąta jest równy 16.
Rysunek do zadania 4

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Porównaj przyprostokątne podobnych trójkątów.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Niech , . Z mamy .
  2. 2. Oznacz , więc .
  3. 3, zatem podobieństwo daje . Stąd .
  4. 4Trójkąty i są podobne, a skala wynosi .
  5. 5Stosunek pól to kwadrat skali: .
Odpowiedź:

Zadanie 8

Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2025
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Na czworokącie wypukłym o bokach długości: , , oraz , opisano okrąg.

Oblicz promień tego okręgu. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Przeciwległe kąty sumują się do półpełnego.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Niech , . Kąt .
  2. 2Z twierdzenia cosinusów .
  3. 3Stąd , , a .
  4. 4Twierdzenie sinusów: , więc .
Odpowiedź:

Zadanie 9

Matura: próbna Operon · 20 listopada 2024
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Dowód geometryczny
Matura · 3 pkt
Na bokach BC i CD równoległoboku ABCD zbudowano kwadraty CDEF i BCGH (patrz rysunek). Udowodnij, że . Zapisz obliczenia.
Rysunek do zadania 2

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Porównaj trójkąty ABC i ECG.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wybieramy trójkąty ABC oraz ECG. Chcemy wykazać ich przystawanie, a następnie porównać boki AC i EG.
  2. 2W równoległoboku przeciwległe boki mają równe długości: . W kwadracie CDEF mamy , zatem .
  3. 3W kwadracie BCGH wszystkie boki są równe, więc . Mamy już dwie pary równych boków porównywanych trójkątów.
  4. 4Pozostaje porównać kąty między tymi bokami: i . Sąsiednie kąty równoległoboku sumują się do , stąd .
  5. 5Z rysunku kwadraty leżą na zewnątrz równoległoboku. Przy C kąty DCE i BCG są proste. Kąty wokół C dają .
  6. 6Odejmujemy dwa kąty proste: . Stąd .
  7. 7Trójkąty ABC i ECG są przystające z cechy bok–kąt–bok. Odpowiednio wierzchołkom A, B, C odpowiadają E, C, G.
  8. 8Bok AC odpowiada więc bokowi EG. Boki odpowiadające w trójkątach przystających są równe, zatem . To kończy dowód.
Odpowiedź:

Zadanie 10

Matura: próbna Operon · marzec 2025
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Na trapezie ABCD opisano okrąg. Dłuższa podstawa jest jego średnicą. Ramię trapezu ma długość 6, a przekątna jest nachylona do dłuższej podstawy pod kątem takim, że . Oblicz pole. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Trójkąt z podstawą jako średnicą jest prostokątny.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Oznaczamy dłuższą podstawę AB, krótszą CD, a ramiona AD i BC. Trapez wpisany w okrąg jest równoramienny, więc .
  2. 2Ponieważ AB jest średnicą okręgu, kąt ADB oparty na średnicy jest prosty. Trójkąt ABD ma więc przeciwprostokątną AB.
  3. 3Kąt między przekątną BD a podstawą AB to . Jest ostry, więc . Obliczamy .
  4. 4W trójkącie ABD . Podstawiamy: , stąd .
  5. 5Z twierdzenia Pitagorasa .
  6. 6Niech h oznacza wysokość z D do AB. Pole trójkąta ABD możemy zapisać na dwa sposoby: . Zatem .
  7. 7Niech E będzie spodkiem tej wysokości na AB. W trójkącie ADE , więc .
  8. 8Drugi rzut ramienia na AB również ma długość 4, ponieważ trapez jest równoramienny. Zatem .
  9. 9Pole trapezu: .
Odpowiedź:

Zadanie 11

Matura: próbna Operon · listopad 2025
Oryginalne zadanie: zad. 3
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Podobieństwo
Matura · 3 pkt
W trójkącie na bokach obrano odpowiednio punkty tak, że i . Przez poprowadzono prostą równoległą do . Prosta przecina w , a prosta w . Bok ma długość . Oblicz długość .
Rysunek do zadania 3

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Poprowadź MN i porównaj podobne trójkąty.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1, . Z odwrotnego twierdzenia Talesa , a .
  2. 2Trójkąty i są podobne: .
  3. 3. Analogicznie trójkąty i dają .
  4. 4Punkty leżą po przeciwnych stronach , więc .
Odpowiedź:

Zadanie 12

Matura: próbna Operon · listopad 2025
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Obwód trapezu jest równy cm, a przekątna ma długość cm. W trapez można wpisać okrąg i można na nim opisać okrąg.
Oblicz: a) pole trapezu, b) cosinusy kątów ostrych.
Rysunek do zadania 7

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Trapez wpisany w okrąg jest równoramienny, a opisany na okręgu ma równe sumy przeciwległych boków.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Oznaczmy podstawy i ramię . Trapez jest równoramienny. Warunek okręgu wpisanego: .
  2. 2, więc i .
  3. 3Rzut przekątnej na dłuższą podstawę ma długość . Z Pitagorasa , więc , .
  4. 4a) .
  5. 5Rzut ramienia na podstawę: .
  6. 6b) Dla obu równych kątów ostrych : .
Odpowiedź: ,