SStrefa Nauki w Elektryku
Informatyka

Bazy danych

Bazy danych na maturze to projektowanie tabel i relacji oraz zapytania SQL: SELECT, WHERE, JOIN, GROUP BY i funkcje agregujące.
5zadań
1przykładów

01Co musisz umieć?

  • —Projektować tabele i relacje między nimi (1:1, 1:N, M:N)
  • —Wskazywać klucze podstawowe i obce
  • —Pisać zapytania SELECT z warunkami WHERE
  • —Łączyć tabele złączeniami (JOIN)
  • —Grupować dane i stosować funkcje agregujące COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX
  • —Sortować wyniki i ograniczać ich liczbę

02Najważniejsza teoria

Dwie tabele połączone relacją jeden do wielu, z zaznaczonymi kluczami.
Relacja 1:N: jeden rekord tabeli nadrzędnej może być powiązany z wieloma rekordami drugiej tabeli.

TEORIA — baza danych i jej elementy

Elektroniczną bazą danych nazywa się uporządkowany zbiór informacji z określonym przez program komputerowy sposobem zapisu, wyszukiwania i dostępu do poszczególnych danych. Program do tworzenia baz i system, w którym one działają, to system zarządzania bazą danych.
Tabela jest wydzielonym w bazie logicznym zbiorem danych. Chociaż dane pojawiają się na ekranie w postaci tabelki, to w rzeczywistości jest to tylko ich reprezentacja przyjazna dla użytkownika — nazwa pochodzi od sposobu uporządkowania danych w wierszach i kolumnach. Rekord w relacyjnej bazie danych to jeden wiersz w tabeli.

Relacje, formularz, kwerenda i raport

Relacje w bazie danych to powiązania, dzięki którym dane z różnych tabel, powiązane ze sobą tematycznie, mogą być wspólnie udostępniane. Unika się w ten sposób powielania w różnych tabelach tych samych danych, czyli ich nadmiarowości. Na przykład jeden rekord klasy (z parametrami takimi jak profil, rok rozpoczęcia itp.) jest powiązany z wieloma rekordami uczniów tej klasy — nie musimy przy każdym uczniu powtarzać informacji o klasie, wystarczy relacja.
Formularz to narzędzie pozwalające tworzyć interfejsy do wprowadzania i edycji danych. Kwerenda jest zapytaniem do bazy danych — na jej podstawie, wykorzystując relacje, oprogramowanie odnajduje dane i tworzy z nich odpowiedź wyświetlaną użytkownikowi; kwerendy stosuje się dla ułatwienia wyświetlania, zmiany, dodawania i usuwania danych. Raport służy do wyświetlania danych aktualnie znajdujących się w bazie.

Podstawowe czynności bazy danych

Budowa bazy danych zależy od projektanta i wytycznych, które dostał od zamawiającego. Podstawowe czynności, jakie powinna umożliwiać baza danych, to: dodawanie i usuwanie danych, edytowanie i modyfikacja danych, przeglądanie danych na różne sposoby oraz udostępnianie danych, które może obejmować eksport, np. do innej bazy lub aplikacji.

Klucz podstawowy i klucz obcy

Tabela może mieć tylko jeden klucz podstawowy. Składa się z pola lub kilku pól jednoznacznie identyfikujących poszczególne rekordy przechowywane w tabeli. Często funkcję klucza podstawowego pełni unikatowy numer, na przykład numer identyfikacyjny, numer seryjny lub kod — w tabeli klienci pole z identyfikatorem klienta jest kluczem podstawowym. Gdy klucz podstawowy zawiera więcej niż jedno pole, najczęściej składa się z istniejących pól, które łącznie tworzą unikatowe wartości, np. kombinacja nazwiska, imienia i daty urodzenia.
Tabela może mieć również klucz obcy lub kilka takich kluczy. Klucz obcy zawiera wartości odpowiadające wartościom w kluczu podstawowym innej tabeli — np. w tabeli zamówienia pole identyfikatora klienta, odpowiadające rekordowi w tabeli klienci, jest kluczem obcym. Relację wiele-do-wielu realizujemy przez tabelę pośrednią.

Filtrowanie i język SQL

Filtrowanie jest jednym z kryteriów zapytania (kwerendy) stawianemu bazie. Może mieć postać formuły ułożonej z użyciem operatorów, np. <, >, =, lub wyrażeń, z którymi będą porównywane dane z pól tabel. Praca z językiem SQL polega na zadawaniu zapytań bazie danych — można je zaliczyć do czterech podzbiorów: SQL DML (język manipulacji danymi), SQL DDL (język definicji danych), SQL DCL (język kontroli nad danymi) i SQL DQL (język definiowania zapytań).
DML służy do wykonywania operacji na danych: INSERT (umieszczenie danych), UPDATE (zmiana danych), DELETE (usunięcie danych). Dane tekstowe muszą być zawsze ujęte w znaki pojedynczego cudzysłowu (').

DDL, DCL i DQL

DDL pozwala operować na strukturach, w których dane są przechowywane: CREATE (utworzenie struktury — bazy, tabeli, indeksu), DROP (usunięcie struktury), ALTER (zmiana struktury, np. dodanie kolumny lub zmiana typu danych). DCL służy do nadawania uprawnień do obiektów bazodanowych: GRANT (nadawanie uprawnień, np. GRANT ALL PRIVILEGES ON EMPLOYEE TO PIOTR WITH GRANT OPTION), REVOKE (odbieranie uprawnień) i DENY (zabranianie wykonywania operacji).
DQL to język formułowania zapytań do bazy danych — w jego zakres wchodzi jedno polecenie: SELECT. Często SELECT traktuje się jako część języka DML, ale DML z definicji służy do manipulowania danymi. Na pograniczu obu języków znajduje się polecenie SELECT INTO, które dodatkowo modyfikuje (przepisuje, tworzy) dane.

Operatory wyszukiwania

LIKE — wyszukiwanie określonego wzorca; znak procentu (%) reprezentuje zero, jeden lub wiele dowolnych znaków, a znak podkreślenia (_) dokładnie jeden dowolny znak. NOT LIKE — rekordy niepasujące do wzorca. Operator = wyszukuje rekordy z określoną wartością, a != rekordy bez wskazanej wartości. REGEXP — wyszukiwanie wzorca określonego wyrażeniem regularnym (zwraca 1, gdy wzorzec zostanie odnaleziony, 0 w przeciwnym razie, NULL gdy wyrażenie lub wzorzec ma wartość NULL); NOT REGEXP — rekordy niepasujące do wzorca.
IN (…) — rekordy, których wartość kolumny jest dopasowana do podanych argumentów; NOT IN (…) — wartość inna niż argumenty. BETWEEN — wartość kolumny zawiera się między argumentami (zbiór zamknięty); NOT BETWEEN — nie zawiera się (zbiór otwarty). IS NULL — rekordy, których wartość kolumny jest równa NULL; IS NOT NULL — wartość różna od NULL.

Zapytanie SELECT

Podstawowy szkielet zapytania wybierającego dane:
HAVING filtruje grupy po agregacji, a WHERE filtruje wiersze przed grupowaniem — to częste pytanie teoretyczne.

Łączenie tabel

Złączenie INNER JOIN zwraca wiersze mające dopasowanie w obu tabelach; LEFT JOIN zwraca wszystkie wiersze z lewej tabeli, nawet bez dopasowania.
UWAGA
Brak warunku złączenia daje iloczyn kartezjański — liczba wierszy wyniku gwałtownie rośnie i zapytanie jest błędne.

03Przykłady

Przykład · Zapytanie z grupowaniem

  1. 1Tabele: klienci(id, nazwisko) i zamowienia(id, id_klienta, kwota).
  2. 2Chcemy sumę zamówień każdego klienta.
  3. 3Łączymy tabele po klienci.id = zamowienia.id_klienta.
  4. 4Grupujemy po kliencie i stosujemy SUM(kwota).
  5. 5Wynik sortujemy malejąco po sumie: ORDER BY ... DESC.

04Zadania

Rok matury:

Znalezione zadania: 5

Zadanie 1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 1 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj imię i nazwisko klienta, który dokonał łącznie najwięcej transakcji w całym analizowanym okresie.

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Grupuj transakcje po IdKlienta, nie po nazwisku.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Łączymy Klienci i Transakcje po IdKlienta.
  2. 2Zliczamy transakcje każdego klienta i sortujemy malejąco według liczby.
  3. 3Odczytujemy imię i nazwisko klienta z pierwszego wiersza.
  4. 4Marcelino Kruk
Odpowiedź: Marcelino Kruk

Zadanie 2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj, ile kobiet (K) oraz ilu mężczyzn (M) spośród klientów sieci sklepów nie kupiło niczego w całym analizowanym okresie.

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Użyj LEFT JOIN i wyszukaj brak dopasowanej transakcji.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wybieramy klientów, których IdKlienta nie występuje w Transakcje.
  2. 2Grupujemy ich według Plec i liczymy osoby w obu grupach.
  3. 3Kobiety (K): 689; mężczyźni (M): 651.
Odpowiedź: Kobiety (K): 689; mężczyźni (M): 651.

Zadanie 3

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj liczbę różnych sklepów, w których dokonano transakcji w kasach samoobsługowych, oraz podaj, ile zapłacono łącznie za zakupy w tych kasach.

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Puste IdSprzedawcy oznacza kasę samoobsługową.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wybieramy transakcje z pustym IdSprzedawcy.
  2. 2Liczymy różne IdSklepu.
  3. 3Łączymy wybrane transakcje z Opis_transakcji i sumujemy Cena·Liczba, nie tylko Cena.
  4. 428 sklepów; łączna kwota 19443,29.
Odpowiedź: 28 sklepów; łączna kwota 19443,29.

Zadanie 4

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.4
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj IdSprzedawcy, który obsługiwał klientów w największej liczbie różnych sklepów w jednym miesiącu, oraz podaj ten miesiąc (nazwę lub numer).

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Licz DISTINCT IdSklepu w grupach sprzedawca–miesiąc.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Pomijamy kasy samoobsługowe.
  2. 2Wyznaczamy miesiąc z DataTransakcji i grupujemy po IdSprzedawcy oraz miesiącu.
  3. 3Zliczamy różne sklepy w każdej grupie i wybieramy największą wartość.
  4. 4IdSprzedawcy: 14; styczeń.
Odpowiedź: IdSprzedawcy: 14; styczeń.

Zadanie 5

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.5
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów – SQL
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Do bazy danych utworzonej na podstawie opisanych wcześniej plików dodano dwie kolejne tabele: o nazwie *Produkty* i o nazwie *Kategorie*, w których zapisano informacje o sprzedawanych produktach.

Tabela *Kategorie* zawiera następujące pola:
IdKategorii – unikatowy identyfikator kategorii produktu
NazwaKategorii – nazwa kategorii produktu.

Tabela *Produkty* zawiera następujące pola:
IdProduktu – unikatowy identyfikator produktu
IdKategorii – identyfikator kategorii, do której należy dany produkt
Nazwa – nazwa produktu
Opis – opis produktu.

Napisz w języku SQL zapytanie, w wyniku którego zostaną wypisane wszystkie zakupione produkty (IdProduktu i Nazwa) z kategorii (NazwaKategorii) „spożywcze” zawierające w opisie fragment: „do ekspresu kolbowego".

Odpowiedź do samodzielnego porównania z pełnym rozwiązaniem; bez automatycznej oceny.

Wskazówka

Połącz Opis_transakcji, Produkty i Kategorie oraz użyj LIKE.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Łączymy produkty z opisami zakupów po IdProduktu i kategoriami po IdKategorii.
  2. 2Nakładamy warunki na NazwaKategorii oraz fragment Opis.
  3. 3DISTINCT usuwa powtórzenia produktów zakupionych w wielu transakcjach.
  4. 4W przykładzie klucza CKE podano nazwę „spozywcze” bez znaku „ż”; zapytanie poniżej stosuje zapis „spożywcze” z treści zadania. Przy danych zapisanych bez polskich znaków należy użyć wartości z danych.
  5. 5Zapytanie wybiera zakupione produkty kategorii „spożywcze” z fragmentem „do ekspresu kolbowego” w opisie.
SQL
SELECT DISTINCT Produkty.IdProduktu, Produkty.Nazwa
FROM Opis_transakcji
JOIN Produkty ON Opis_transakcji.IdProduktu = Produkty.IdProduktu
JOIN Kategorie ON Kategorie.IdKategorii = Produkty.IdKategorii
WHERE NazwaKategorii = 'spożywcze'
  AND Opis LIKE '%do ekspresu kolbowego%';
Odpowiedź: Zapytanie wybiera zakupione produkty kategorii „spożywcze” z fragmentem „do ekspresu kolbowego” w opisie.