Formuła 2023 · 180 minut · 50 punktów · 13 zadań (14 kart z podpunktami)
Zadania arkusza
Rok matury:
Znalezione zadania: 14
Zadanie 1
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Matura · 2 pkt
W chwili początkowej (t=0) filiżanka z gorącą kawą znajduje się w pokoju, a temperatura tej kawy jest równa 80 °C. Temperatura w pokoju (temperatura otoczenia) jest stała i równa 20 °C. Temperatura T tej kawy zmienia się w czasie zgodnie z zależnością T(t)=(Tp−Tz)⋅k−t+Tzdlat≥0 gdzie: - T – temperatura kawy wyrażona w stopniach Celsjusza, - t – czas wyrażony w minutach, liczony od chwili początkowej, - Tp – temperatura początkowa kawy wyrażona w stopniach Celsjusza, - Tz – temperatura otoczenia wyrażona w stopniach Celsjusza, - k – stała charakterystyczna dla danej cieczy. Po 10 minutach, licząc od chwili początkowej, kawa ostygła do temperatury 65 °C. Oblicz temperaturę tej kawy po następnych pięciu minutach. Wynik podaj w stopniach Celsjusza, w zaokrągleniu do jednostki. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Wyznacz k−10 i wykorzystaj k−15=(k−10)3/2.
Rozwiązanie krok po kroku
1Podstawiamy dane: T(t)=60k−t+20.
2Z T(10)=65 mamy 65=60k−10+20, więc k−10=3/4.
3Po następnych pięciu minutach upływa łącznie 15 minut: k−15=(3/4)3/2=33/8.
4T(15)=60⋅33/8+20=453/2+20≈58,971. Zaokrąglamy do jednostki.
Odpowiedź: 59∘C
Zadanie 2
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-maj rozszerzony
Temat: Granica ciągu i funkcji
Matura · 2 pkt
Oblicz granicę x→2−lim(x−2)2x3−8 Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Rozłóż różnicę sześcianów i sprawdź znak mianownika.
Rozwiązanie krok po kroku
1x3−8=(x−2)(x2+2x+4).
2Dla x=2 iloraz jest równy (x2+2x+4)/(x−2).
3Gdy x→2−, licznik dąży do 12>0.
4Mianownik dąży do zera przez wartości ujemne, więc granica wynosi −∞.
Odpowiedź: −∞
Zadanie 3
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 3
Poziom: Rozszerzony
Dział: Rachunek prawdopodobieństwa
Temat: Rachunek prawdopodobieństwa
Matura · 3 pkt
W pewnym zakładzie mleczarskim śmietana produkowana jest w 200-gramowych opakowaniach. Prawdopodobieństwo zdarzenia, że w losowo wybranym opakowaniu śmietana zawiera mniej niż 36% tłuszczu, jest równe 0,01. Kontroli poddajemy 10 losowo wybranych opakowań ze śmietaną. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że wśród opakowań poddanych tej kontroli będzie co najwyżej jedno opakowanie ze śmietaną, która zawiera mniej niż 36% tłuszczu. Wynik zapisz w postaci ułamka dziesiętnego w zaokrągleniu do części tysięcznych. Zapisz obliczenia.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Dodaj prawdopodobieństwa zera i jednego wadliwego opakowania.
Rozwiązanie krok po kroku
1Sukcesem jest opakowanie poniżej 36%: p=0,01, q=0,99.
2Brak sukcesów: P0=q10.
3Jeden sukces może wystąpić na 10 pozycjach: P1=10pq9.
4P=P0+P1=1,09⋅0,999≈0,995734. Zaokrąglamy do części tysięcznych.
Odpowiedź: 0,996
Zadanie 4
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 4
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-maj rozszerzony
Temat: Rachunek różniczkowy
Matura · 3 pkt
Funkcja f jest określona wzorem f(x)=xx3−3x+2 dla każdej liczby rzeczywistej x różnej od zera. W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) punkt P, o pierwszej współrzędnej równej 2, należy do wykresu funkcji f. Prosta o równaniu y=ax+b jest styczna do wykresu funkcji f w punkcie P. Oblicz współczynniki a oraz b w równaniu tej stycznej. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Nachylenie stycznej to f′(2).
Rozwiązanie krok po kroku
1f(x)=x2−3+2/x.
2f′(x)=2x−2/x2, więc a=f′(2)=7/2.
3f(2)=2, zatem P=(2,2).
42=(7/2)⋅2+b, więc b=−5. Styczna: y=(7/2)x−5.
Odpowiedź: a=27, b=−5
Zadanie 5
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-maj rozszerzony
Temat: Logarytmy
Matura · 3 pkt
Wykaż, że jeżeli log54=a oraz log43=b, to log1280=a⋅(1+b)2a+1.
Wskazówka
Zmień podstawę logarytmów na 4.
Rozwiązanie krok po kroku
1log1280=log480/log412.
2log480=log4(16⋅5)=2+log45.
3log45=1/a, a log412=1+b.
4Stąd log1280=(2+1/a)/(1+b)=(2a+1)/(a(1+b)). Ponieważ a,b>0, dzielenie jest dozwolone.
Odpowiedź: log1280=a(1+b)2a+1
Zadanie 6
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 6
Poziom: Rozszerzony
Dział: Kombinatoryka
Temat: Kombinatoryka
Matura · 3 pkt
Rozważamy wszystkie liczby naturalne, w których zapisie dziesiątym nie powtarza się jakakolwiek cyfra oraz dokładnie trzy cyfry są nieparzyste i dokładnie dwie cyfry są parzyste. Oblicz, ile jest wszystkich takich liczb. Zapisz obliczenia.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Policz ustawienia pięciu cyfr, odejmując te z zerem na początku.
Rozwiązanie krok po kroku
1Wybieramy trzy z pięciu cyfr nieparzystych i dwie z pięciu parzystych (w tym zero).
2Liczba wszystkich ustawień: (35)(25)⋅5!=12000.
3Niedozwolone ustawienia zaczynają się zerem. Pozostają trzy nieparzyste i jedna z czterech parzystych niezerowych: (35)⋅4⋅4!=960.
4Szukana liczba: 12000−960=11040.
Odpowiedź: 11040
Zadanie 7
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Ciągi
Temat: Ciągi
Matura · 4 pkt
Trzywyrazowy ciąg (x,y,z) jest geometryczny i rosnący. Suma wyrazów tego ciągu jest równa 105. Liczby x,y oraz z są – odpowiednio – pierwszym, drugim oraz szóstym wyrazem ciągu arytmetycznego (an), określonego dla każdej liczby naturalnej n≥1. Oblicz x,y oraz z. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Zapisz y=x+r, z=x+5r oraz y2=xz.
Rozwiązanie krok po kroku
1y=x+r, z=x+5r, a rosnący ciąg daje r>0.
2Geometryczność: (x+r)2=x(x+5r).
3Po rozwinięciu r(r−3x)=0, więc r=3x.
4Suma: 3x+6r=105, czyli 21x=105.
5x=5, r=15, y=20, z=80. Iloraz wynosi 4, a suma 105.
Odpowiedź: x=5, y=20, z=80
Zadanie 8
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Dany jest trójkąt ABC, który nie jest równoramienny. W tym trójkącie miara kąta ABC jest dwa razy większa od miary kąta BAC. Wykaż, że długości boków tego trójkąta spełniają warunek ∣AC∣2=∣BC∣2+∣AB∣⋅∣BC∣
Wskazówka
Połącz twierdzenie sinusów i cosinusów.
Rozwiązanie krok po kroku
1Oznaczamy a=∣BC∣, b=∣AC∣, c=∣AB∣, α=∠BAC. Kąt przy B wynosi 2α.
5Ponieważ trójkąt nie jest równoramienny, a=c. Skracamy a−c i otrzymujemy b2=a(a+c)=a2+ac, co należało wykazać.
Odpowiedź: ∣AC∣2=∣BC∣2+∣AB∣⋅∣BC∣
Zadanie 9
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 9
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
Dany jest kwadrat ABCD o boku długości a. Punkt E jest środkiem boku CD. Przekątna BD dzieli trójkąt ACE na dwie figury: AGF oraz CEFG (zobacz rysunek). Oblicz pola figur AGF oraz CEFG. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Wyznacz punkty przecięcia w układzie współrzędnych.
Rozwiązanie krok po kroku
1A=(0,0), B=(a,0), C=(a,a), D=(0,a), E=(a/2,a).
2AE:y=2x, BD:y=−x+a, AC:y=x.
3Stąd F=(a/3,2a/3) oraz G=(a/2,a/2).
4PAGF=21∣2a32a−2a3a∣=a2/12.
5PACE=21⋅(a/2)⋅a=a2/4.
6PCEFG=PACE−PAGF=a2/6.
Odpowiedź: PAGF=12a2, PCEFG=6a2
Zadanie 10
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 10
Poziom: Rozszerzony
Dział: Trygonometria
Temat: Trygonometria
Matura · 5 pkt
Rozwiąż równanie sin(4x)−sin(2x)=4cos2x−3 w zbiorze [0,2π]. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Doprowadź równanie do iloczynu, nie dzieląc przez czynnik.
Rozwiązanie krok po kroku
1sin4x=2sin2xcos2x, 4cos2x−3=2cos2x−1.
2Równanie: sin2x(2cos2x−1)=2cos2x−1.
3Zatem (sin2x−1)(2cos2x−1)=0.
4sin2x=1 daje x=π/4+kπ, czyli π/4 i 5π/4 w zadanym przedziale.
5cos2x=1/2 daje x=±π/6+kπ, czyli π/6,5π/6,7π/6,11π/6.
6Łączymy oba zbiory; wszystkie przekształcenia były równoważne.
Odpowiedź: x∈{6π,4π,65π,67π,45π,611π}
Zadanie 11
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 5 pkt
W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) środek S okręgu o promieniu 5 leży na prostej y=x+1. Przez punkt A=(1,2), którego odległość od S jest większa od 5, poprowadzono dwie proste styczne do tego okręgu w punktach – odpowiednio – B i C. Pole czworokąta ABSC jest równe 15. Oblicz współrzędne S. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Podziel czworokąt na dwa przystające trójkąty prostokątne.
Rozwiązanie krok po kroku
1SB=SC=5, AB=AC=t; promienie są prostopadłe do stycznych.
215=2⋅21t5, więc t=35.
3AS2=t2+5=50.
4S=(s,s+1), więc (s−1)2+(s−1)2=50.
5s=6 lub s=−4. Oba punkty mają odległość od A większą od promienia.
Odpowiedź: S=(6,7) lub S=(−4,−3)
Zadanie 12
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 12
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-maj rozszerzony
Temat: Funkcja kwadratowa
Matura · 6 pkt
Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie x2−(3m+1)⋅x+2m2+m+1=0 ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1,x2 spełniające warunek x13+x23+3⋅x1⋅x2⋅(x1+x2−3)≤3m−7 Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Najpierw Δ>0, potem zastosuj wzory Viète’a.
Rozwiązanie krok po kroku
1Δ=(3m+1)2−4(2m2+m+1)=(m−1)(m+3).
2Dwa różne pierwiastki wymagają m∈(−∞,−3)∪(1,∞).
3S=x1+x2=3m+1, P=x1x2=2m2+m+1.
4x13+x23+3P(S−3)=S3−9P.
5Warunek: (3m+1)3−9(2m2+m+1)≤3m−7.
6Po uporządkowaniu (3m−1)(3m+1)2≤0, czyli m≤1/3.
7Część wspólna z warunkiem wyróżnika to (−∞,−3).
Odpowiedź: m∈(−∞,−3)
Zadanie 13.1
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 13.1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Stereometria
Temat: Stereometria
Matura · 2 pkt
Rozważamy wszystkie graniastosłupy prawidłowe trójkątne o objętości 3456, których krawędź podstawy ma długość nie większą niż 83. Wykaż, że pole P powierzchni całkowitej graniastosłupa w zależności od długości a krawędzi podstawy graniastosłupa jest określone wzorem P(a)=2a2⋅3+a138243
Wskazówka
Wyznacz wysokość z objętości.
Rozwiązanie krok po kroku
1Podstawa jest równoboczna: Pp=a23/4.
23456=PpH, więc H=46083/a2.
3P=2Pp+3aH.
4Po podstawieniu P(a)=a23/2+138243/a, dla 0<a≤83.
Odpowiedź: P(a)=2a23+a138243
Zadanie 13.2
Matura: maj · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 13.2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Rachunek różniczkowy
Temat: Rachunek różniczkowy
Matura · 4 pkt
Pole P powierzchni całkowitej graniastosłupa w zależności od długości a krawędzi podstawy graniastosłupa jest określone wzorem P(a)=2a2⋅3+a138243 dla a∈(0,83]. Wyznacz długość krawędzi podstawy tego z rozważanych graniastosłupów, którego pole powierzchni całkowitej jest najmniejsze. Oblicz to najmniejsze pole. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Zwróć uwagę, że punkt stacjonarny może być poza dziedziną.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dziedzina: a∈(0,83].
2P′(a)=3(a3−13824)/a2.
3Pochodna zeruje się przy a=24, które nie należy do dziedziny, bo 83<24.
4Na całej dziedzinie pochodna jest ujemna, więc funkcja maleje.