Formuła 2023 · 180 minut · 50 punktów · 13 zadań (14 kart z podpunktami)
Zadania arkusza
Rok matury:
Znalezione zadania: 14
Zadanie 1
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Temat: Funkcja wykładnicza i logarytmiczna
Matura · 2 pkt
W chwili początkowej (t=0) zainicjowano pewną reakcję chemiczną, w której brał udział związek A. W wyniku tej reakcji masa m związku A zmieniała się w czasie zgodnie z zależnością m(t)=a⋅2−0,05t+b dla t≥0, gdzie m jest masą w gramach, t czasem w sekundach od chwili początkowej, a a,b współczynnikami liczbowymi. Masa początkowa wynosiła m0 gramów. Po osiągnięciu równowagi (t→∞) masa wynosiła m0/9 (zobacz rysunek). Oblicz, po ilu sekundach przereagowało 87,5% masy początkowej. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Wyznacz współczynniki z masy początkowej i końcowej.
Rozwiązanie krok po kroku
12−0,05t→0, więc b=m0/9.
2m(0)=a+b=m0, więc a=8m0/9.
3Pozostaje 12,5%, czyli m0/8. Zatem (8/9)2−0,05t+1/9=1/8.
42−0,05t=1/64=2−6.
50,05t=6, więc t=120 sekund.
Odpowiedź: 120 sekund
Zadanie 2
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-czerwiec rozszerzony
Temat: Granica ciągu i funkcji
Matura · 2 pkt
Oblicz granicę x→3−limx2−9∣x−3∣. Zapisz obliczenia.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Dla argumentów mniejszych od 3 zmień znak w wartości bezwzględnej.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla x<3: ∣x−3∣=−(x−3).
2x2−9=(x−3)(x+3).
3Dla x=3 skracamy: ∣x−3∣/(x2−9)=−1/(x+3).
4Podstawienie graniczne daje −1/(3+3)=−1/6.
Odpowiedź: −61
Zadanie 3
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 3
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-czerwiec rozszerzony
Temat: Rachunek różniczkowy
Matura · 3 pkt
Funkcja f(x)=x−42x+1 jest określona dla każdej liczby rzeczywistej x=4. Punkt P=(x0,5) należy do jej wykresu. Oblicz x0 oraz wyznacz równanie stycznej w P. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Rozwiąż f(x0)=5 i oblicz pochodną.
Rozwiązanie krok po kroku
12x0+1=5(x0−4), więc x0=7.
2f′(x)=[2(x−4)−(2x+1)]/(x−4)2=−9/(x−4)2.
3f′(7)=−1.
4y−5=−(x−7), więc styczna to y=−x+12.
Odpowiedź: x0=7, y=−x+12
Zadanie 4
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 4
Poziom: Rozszerzony
Dział: Rachunek prawdopodobieństwa
Temat: Rachunek prawdopodobieństwa
Matura · 3 pkt
Doświadczenie losowe polega na dziesięciokrotnym rzucie symetryczną monetą. Oblicz prawdopodobieństwo, że orzeł wypadł dokładnie trzy razy z rzędu, jeśli wiadomo, że wypadł dokładnie trzy razy. Zapisz obliczenia.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Porównaj liczbę bloków trzech orłów z liczbą wyborów trzech pozycji.
Rozwiązanie krok po kroku
1Warunek B: dokładnie trzy orły. Liczba jednakowo prawdopodobnych wyników: (310)=120.
2Aby były z rzędu, wszystkie orły tworzą jeden blok długości 3.
3Blok może zaczynać się na pozycjach od 1 do 8: osiem wyników.
4P(A∣B)=8/120=1/15.
Odpowiedź: 151
Zadanie 5
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-czerwiec rozszerzony
Temat: Dowody algebraiczne
Matura · 3 pkt
Wykaż, że dla każdej liczby dodatniej a i dodatniej b takich, że a+b=1, prawdziwa jest nierówność 2a+b1+a+2b1≥34.
Wskazówka
Oblicz różnicę stron.
Rozwiązanie krok po kroku
1Mianowniki są dodatnie. Różnica stron ma licznik 9(a+b)−4(2a+b)(a+2b).
2a+b=1, a (2a+b)(a+2b)=2(a+b)2+ab=2+ab.
3Licznik to 1−4ab=(a−b)2.
4Różnica wynosi (a−b)2/[3(2a+b)(a+2b)]≥0. Równość dla a=b=1/2.
Odpowiedź: Nierówność zachodzi; równość dla a=b=21.
Zadanie 6
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 6
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 3 pkt
Długości podstaw trapezu równoramiennego są równe a,b, przy czym a>b. W ten trapez można wpisać okrąg. Wykaż, że pole trapezu jest większe od ab.
Wskazówka
Wyznacz ramię z warunku wpisania okręgu.
Rozwiązanie krok po kroku
1Sumy przeciwległych boków są równe: a+b=2c, więc ramię c=(a+b)/2.
2Z twierdzenia Pitagorasa h2=c2−((a−b)/2)2=ab.
3P=(a+b)ab/2.
4Ponieważ a>b, (a−b)2>0, czyli (a+b)/2>ab. Zatem P>ab.
Odpowiedź: P=2a+bab>ab
Zadanie 7
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 7
Poziom: Rozszerzony
Dział: Ciągi
Temat: Ciągi
Matura · 4 pkt
Nieskończony ciąg geometryczny (an) jest określony dla n≥1. Suma wyrazów o numerach nieparzystych wynosi 16: a1+a3+a5+…=16. Ponadto a1+a3=25a2. Wyznacz wzór ogólny. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Szereg wyrazów nieparzystych ma iloraz q2.
Rozwiązanie krok po kroku
1Niezerowa suma daje a1=0, a zbieżność wymaga ∣q∣<1.
2a1(1+q2)=(5/2)a1q.
3Po skróceniu (2q−1)(q−2)=0. Wybieramy q=1/2, bo q=2 nie daje zbieżności.
4a1/(1−q2)=16, więc a1=12.
5an=12(1/2)n−1.
Odpowiedź: an=12(21)n−1
Zadanie 8
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 8
Poziom: Rozszerzony
Dział: Planimetria
Temat: Planimetria
Matura · 4 pkt
W okrąg o promieniu 4 wpisano trójkąt ABC. Bok AB=6, a BC=43 jest najdłuższym bokiem. Oblicz AC. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Zastosuj twierdzenie sinusów, uwzględniając największy kąt.
Rozwiązanie krok po kroku
1sin∠BAC=BC/(2R)=3/2.
2Kąt wynosi 60∘ lub 120∘. Jest największy. Wariant 60∘ wymagałby trójkąta równobocznego, sprzecznego z długościami.
3Zatem kąt to 120∘. Dla x=AC twierdzenie cosinusów daje 48=36+x2+6x.
Krawędź podstawy graniastosłupa prawidłowego trójkątnego ma długość a. Sinus kąta między przekątnymi ścian bocznych wychodzącymi z jednego wierzchołka wynosi 11/6. Wyznacz pole powierzchni całkowitej. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Przekątne tworzą trójkąt równoramienny o podstawie a.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla wysokości H i przekątnej d: d2=a2+H2.
2Twierdzenie cosinusów: a2=2d2(1−cosα). Stąd cosα=1−a2/(2d2)>0.
3cosα=1−11/36=5/6, więc d2=3a2.
4H2=2a2, zatem H=a2.
5Pc=2⋅a23/4+3aH=(3/2+32)a2.
Odpowiedź: Pc=(23+32)a2
Zadanie 11
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 11
Poziom: Rozszerzony
Dział: Geometria analityczna
Temat: Geometria analityczna
Matura · 6 pkt
Prosta 3x+y+2=0 przecina parabolę y=x2−2x−8 w punktach A,B, kolejnych wierzchołkach równoległoboku ABCD. Pierwsza współrzędna A jest ujemna. Punkt C leży na prostej y=−21x+1 i ma dodatnią pierwszą współrzędną. Jego odległość od prostej AB wynosi 910/5. Oblicz długość BC. Zapisz obliczenia.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Wyznacz przecięcia, potem użyj odległości od prostej.
Rozwiązanie krok po kroku
1x2−2x−8=−3x−2 daje (x+3)(x−2)=0.
2A=(−3,7), B=(2,−8).
3C=(c,−c/2+1), c>0.
4∣3c−c/2+3∣/10=910/5, więc ∣5c/2+3∣=18.
5Ponieważ c>0, c=6, C=(6,−2).
6BC=42+62=213.
Odpowiedź: 213
Zadanie 12
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 12
Poziom: Rozszerzony
Dział: Arkusz CKE – 2024-czerwiec rozszerzony
Temat: Funkcja kwadratowa
Matura · 6 pkt
Wyznacz wszystkie m, dla których (3−m)x2+(m+1)x−(m+1)2=0 ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1,x2 spełniające x12+x22=x1x2+7. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Sprawdź współczynnik kwadratowy i wyróżnik.
Rozwiązanie krok po kroku
1m=3 oraz Δ=(m+1)2(13−4m)>0, więc m<13/4, m=−1.
2S=−(m+1)/(3−m), P=−(m+1)2/(3−m).
3Warunek to S2−3P=7. Mnożymy przez (3−m)2=0.
4Otrzymujemy 3m3+3m2−59m+53=(m−1)(3m2+6m−53)=0.
5Kandydaci: 1, (−3±242)/3.
6Wartość z plusem jest większa od 13/4, więc odpada. Pozostałe spełniają wszystkie warunki.
Odpowiedź: m∈{1,3−3−242}
Zadanie 13.1
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 13.1
Poziom: Rozszerzony
Dział: Stereometria
Temat: Stereometria
Matura · 2 pkt
Rozważamy ostrosłupy prawidłowe trójkątne, dla których wysokość H i promień R okręgu opisanego na podstawie spełniają H+R=6. Wykaż, że V(R)=43(6R2−R3).
Wskazówka
Bok podstawy równobocznej to R3.
Rozwiązanie krok po kroku
1a=R3, więc Pp=33R2/4.
2H=6−R, a dodatniość daje 0<R<6.
3V=PpH/3.
4Po podstawieniu V(R)=3R2(6−R)/4.
Odpowiedź: V(R)=43(6R2−R3)
Zadanie 13.2
Matura: czerwiec · CKE · rozszerzony 2024
Oryginalne zadanie: zad. 13.2
Poziom: Rozszerzony
Dział: Rachunek różniczkowy
Temat: Rachunek różniczkowy
Matura · 4 pkt
Objętość ostrosłupa jest określona wzorem V(R)=43(6R2−R3) dla R∈(0,6). Wyznacz promień okręgu opisanego na podstawie ostrosłupa o największej objętości i oblicz tę objętość. Zapisz obliczenia.
Wskazówka
Zbadaj znak pochodnej.
Rozwiązanie krok po kroku
1V′(R)=33R(4−R)/4.
2Jedyny punkt stacjonarny w dziedzinie to R=4.
3Pochodna jest dodatnia przed 4 i ujemna za 4, więc jest to globalne maksimum.