210 minut · 50 punktów · 8 zadań (23 kart z podpunktami)
Zadania arkusza
Rok matury:
Znalezione zadania: 23
Zadanie 1.1
Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Rekurencja
Matura · 3 pkt
Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja A(m,n), gdzie m i n są dodatnimi liczbami całkowitymi. A(m,n)=⎩⎨⎧mA(2⋅m,2n)2⋅A(m,2n−1)+mgdyn=1gdyn>1oraznjestpodzielneprzez2gdyn>1oraznniejestpodzielneprzez2 Obliczenie wartości funkcji A(3,9) wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: A(3,4), A(6,2), A(12,1), ponieważ: A(3,9)=2⋅A(3,4)+3=2⋅A(6,2)+3=2⋅A(12,1)+3=2⋅12+3=27 Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj liczbę wywołań rekurencyjnych funkcji A oraz wypisz wywołania rekurencyjne wraz z ich argumentami (w ostatnim wierszu podaj tylko liczbę wywołań rekurencyjnych).
m
n
liczba wywołań rekurencyjnych funkcji A
wywołania rekurencyjne funkcji A
3
9
3
A(3,4), A(6,2), A(12,1)
25
25
10
15
1
2100+1
Wskazówka
Śledź drugi argument: przy każdym wywołaniu dzielimy go całkowicie przez 2.
Rozwiązanie krok po kroku
1Nie wliczamy początkowego A(m,n); liczymy dopiero wywołania wykonane wewnątrz funkcji.
2Gdy n jest parzyste, podwajamy m i dzielimy n przez 2; gdy nieparzyste, m się nie zmienia, a n zastępujemy (n−1)/2.
3Powtarzamy aż drugi argument osiągnie 1.
4Dla m = 25, n = 25: 5 wywołań: A(26, 24), A(27, 23), A(28, 22), A(29, 21), A(210, 20). Dla m = 10, n = 15: 3 wywołania: A(10, 7), A(10, 3), A(10, 1). Dla m = 1, n = 2100 + 1: 100 wywołań.
Odpowiedź: Dla m = 25, n = 25: 5 wywołań: A(26, 24), A(27, 23), A(28, 22), A(29, 21), A(210, 20). Dla m = 10, n = 15: 3 wywołania: A(10, 7), A(10, 3), A(10, 1). Dla m = 1, n = 2100 + 1: 100 wywołań.
Zadanie 1.2
Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Rekurencja
Matura · 1 pkt
Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja A(m,n), gdzie m i n są dodatnimi liczbami całkowitymi. A(m,n)=⎩⎨⎧mA(2⋅m,2n)2⋅A(m,2n−1)+mgdyn=1gdyn>1oraznjestpodzielneprzez2gdyn>1oraznniejestpodzielneprzez2 Obliczenie wartości funkcji A(3,9) wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: A(3,4), A(6,2), A(12,1), ponieważ: A(3,9)=2⋅A(3,4)+3=2⋅A(6,2)+3=2⋅A(12,1)+3=2⋅12+3=27 Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj wartości funkcji A(m,n) dla zadanych argumentów m i n:
m
n
A(m, n)
1
777
2⋅106
256⋅106
Uwaga: W swoich odpowiedziach możesz zapisać wynik podobnie jak wartości w pierwszych dwóch kolumnach (z wykorzystaniem operatorów mnożenia i potęgowania).
Wskazówka
Sprawdź zależność A(m,n) = m · n.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla n=1 definicja daje A(m,1)=m.
2Dla n parzystego otrzymujemy (2m)(n/2)=mn; dla nieparzystego: 2m((n−1)/2)+m=mn.
3Podstawiamy dane z dwóch wierszy tabeli.
4777; 512⋅1012=512000000000000.
Odpowiedź: 777; 512⋅1012=512000000000000.
Zadanie 1.3
Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Rekurencja
Matura · 3 pkt
Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja A(m,n), gdzie m i n są dodatnimi liczbami całkowitymi. A(m,n)=⎩⎨⎧mA(2⋅m,2n)2⋅A(m,2n−1)+mgdyn=1gdyn>1oraznjestpodzielneprzez2gdyn>1oraznniejestpodzielneprzez2 Obliczenie wartości funkcji A(3,9) wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: A(3,4), A(6,2), A(12,1), ponieważ: A(3,9)=2⋅A(3,4)+3=2⋅A(6,2)+3=2⋅A(12,1)+3=2⋅12+3=27 Uzupełnij tabelę. W drugiej kolumnie podaj liczbę wywołań rekurencyjnych funkcji A dla każdej wartości n podanej w tabeli (drugiego argumentu wywołania funkcji, pierwszy jest nieistotny w tym zadaniu). W trzeciej kolumnie podaj wyrażenie, którego wartość jest równa drugiemu argumentowi funkcji w i-tym wywołaniu rekurencyjnym dla wszystkich wartości i większych bądź równych 1 i mniejszych bądź równych całkowitej liczbie wywołań.
n – drugi argument wywołania funkcji
liczba wywołań rekurencyjnych
wartość drugiego argumentu A w i-tym wywołaniu rekurencyjnym
8
3
2i8 (lub 23−i)
2k
2k−1
gdzie k jest pewną liczbą całkowitą dodatnią większą od 2.
Wskazówka
Rozważ osobno potęgę dwójki i liczbę o jeden mniejszą.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla n=2k każde dzielenie przez 2 obniża wykładnik o 1.
2Dla n=2k−1 stosujemy (n−1)/2 i otrzymujemy 2k−1−1.
3Kończymy przy n=1, stąd odpowiednio k i k−1 wywołań.
4Dla n=2k: k wywołań, drugi argument 2k−i. Dla n=2k−1: k−1 wywołań, drugi argument 2k−i−1.
Odpowiedź: Dla n=2k: k wywołań, drugi argument 2k−i. Dla n=2k−1: k−1 wywołań, drugi argument 2k−i−1.
Zadanie 2.1
Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 2.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Dodawanie pisemne
Matura · 1 pkt
Rozważamy dodawanie pisemne dwóch liczb zapisanych w systemie dziesiętnym, zilustrowane na przykładzie.
Przeniesienie
1
1
1
1
Liczba a
2
7
7
3
2
Liczba b
+
7
2
6
1
9
Suma
1
0
0
3
5
1
W tym przykładzie mamy 4 przeniesienia. Dla danych dwóch liczb: *a* i *b*, podaj, ile razy pojawiają się przeniesienia podczas ich dodawania.
Liczba a
Liczba b
Liczba przeniesień
37932
12528
3
88765
11111
456789
222222
Wskazówka
Dodawaj cyfry od prawej strony, uwzględniając przeniesienie.
Rozwiązanie krok po kroku
188765 + 11111: każda suma cyfr jest mniejsza od 10.
2456789 + 222222: przeniesienia występują przy trzech pierwszych pozycjach od prawej strony.
Zapisz w pseudokodzie lub w wybranym języku programowania algorytm, który dla danych dwóch liczb całkowitych dodatnich a i b, o tej samej liczbie cyfr w zapisie dziesiętnym, obliczy liczbę przeniesień otrzymanych w trakcie ich dodawania pisemnego. Przykład: dla liczb 27732 i 72619 wynik to 4. Uwaga: Twój algorytm może operować wyłącznie na liczbach całkowitych i używać tylko zmiennych przechowujących pojedyncze liczby całkowite. W zapisie algorytmu możesz korzystać tylko z operatorów arytmetycznych: dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, dzielenia całkowitego i reszty z dzielenia; z operatorów logicznych, porównań, instrukcji sterujących, instrukcji przypisania lub samodzielnie napisanych funkcji i procedur wykorzystujących powyższe operacje. Zabronione jest używanie funkcji wbudowanych oraz operatorów innych niż wymienione, dostępnych w językach programowania, nie wolno zwłaszcza korzystać z tablic/list oraz żadnych funkcji zamiany z typu znakowego lub napisowego na liczbowy – i odwrotnie. Specyfikacja: Dane: a,b – dodatnie liczby całkowite o tej samej liczbie cyfr Wynik: p – liczba przeniesień otrzymanych w trakcie dodawania pisemnego liczb a i b
Wskazówka
Ostatnią cyfrę uzyskasz przez mod 10, a usuniesz przez div 10.
Rozwiązanie krok po kroku
1Ustawiamy p=0 i przeniesienie=0.
2Dopóki a>0, sumujemy ostatnie cyfry i przeniesienie.
3Suma co najmniej 10 oznacza kolejne przeniesienie; inaczej zerujemy przeniesienie.
4Usuwamy ostatnie cyfry obu liczb i wypisujemy p.
5Algorytm zlicza przeniesienia, pobierając cyfry przez mod 10 i usuwając je przez div 10; uwzględnia przeniesienie z poprzedniej pozycji.
Python
defprzeniesienia(a, b):
p = 0
pamiec = 0while a > 0:
suma = a % 10 + b % 10 + pamiec
if suma >= 10:
pamiec = 1
p += 1else:
pamiec = 0
a //= 10
b //= 10return p
Odpowiedź: Algorytm zlicza przeniesienia, pobierając cyfry przez mod 10 i usuwając je przez div 10; uwzględnia przeniesienie z poprzedniej pozycji.
W pliku tekstowym pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z liter alfabetu angielskiego *a, b, ...*, z. Każda para słów jest zapisana w osobnym wierszu. Słowa w wierszu są oddzielone pojedynczym odstępem, a długość każdego z nich nie przekracza 50 znaków. Pierwszych pięć wierszy pliku pary.txt zawiera następujące pary słów: bcba babb abaa ccc bcb abbba bca cdd aadc ddcdccaba Napisz program (lub kilka programów), który(-e) znajdzie(-a) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do poszczególnych zadań zapisz w pliku wyniki3.txt. Każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym zadanie. Do dyspozycji masz plik pary_przyklad.txt, który zawiera 500 par słów. Odpowiedzi dla tego pliku podano w treściach zadań. Możesz sprawdzać na nim działanie swojego programu. Niech f(s) oznacza sumę kodów ASCII znaków występujących w słowie s. Podaj parę słów s1,s2 występujących w jednym wierszu pliku pary.txt, dla których wartość ∣f(s1)−f(s2)∣ (wartość bezwzględna różnicy sum kodów ASCII) jest największa, oraz podaj tę wartość. Jest tylko jedna taka para słów w pliku. Przykład: Dla pary słów *oko i pies*, mamy następujące wartości f(oko)=111+107+111=329 f(pies)=112+105+101+115=433 oraz ∣f(oko)−f(pies)∣=104. Dla pliku pary_przyklad.txt poprawną odpowiedzią jest eddcd eedcddcceeecedcc 1403 Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać na pliku pary.txt. Do oceny oddajesz plik wyniki3.txt i kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Użyj ord() i porównaj bezwzględną różnicę sum kodów.
Rozwiązanie krok po kroku
1Wczytujemy 500 par z pary.txt.
2Dla każdego słowa sumujemy ord(znak).
3Obliczamy wartość bezwzględną różnicy i zapamiętujemy parę z największą wartością.
W pliku tekstowym pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z liter alfabetu angielskiego *a, b, ...*, z. Każda para słów jest zapisana w osobnym wierszu. Słowa w wierszu są oddzielone pojedynczym odstępem, a długość każdego z nich nie przekracza 50 znaków. Pierwszych pięć wierszy pliku pary.txt zawiera następujące pary słów: bcba babb abaa ccc bcb abbba bca cdd aadc ddcdccaba Napisz program (lub kilka programów), który(-e) znajdzie(-a) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do poszczególnych zadań zapisz w pliku wyniki3.txt. Każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym zadanie. Do dyspozycji masz plik pary_przyklad.txt, który zawiera 500 par słów. Odpowiedzi dla tego pliku podano w treściach zadań. Możesz sprawdzać na nim działanie swojego programu. Wspólną liczbę wystąpień litery x w słowach s1,s2 oznaczymy przez W(x,s1,s2) i definiujemy jako W(x,s1,s2)=minimum(d(x,s1),d(x,s2)) gdzie d(x,s) oznacza liczbę wystąpień litery x w słowie s. Podaj parę słów występujących w jednym wierszu w pliku pary.txt, dla której suma wspólnych wystąpień wszystkich liter jest największa, oraz podaj tę sumę. Jest jedna taka para. Przykład: Dla poniższej pary słów wpisano wspólną liczbę wystąpień wszystkich liter (wyniki wpisano w kolejności alfabetycznej): adabbcddeaadabbbccdc→a: 2, b: 2, c: 1, d: 2, e: 0 Suma wspólnych wystąpień wszystkich liter dla pary z tego przykładu wynosi: 2+2+1+2=7. Dla pliku pary_przyklad.txt poprawną odpowiedzią jest ccccdcedddddecdeccdcdddecc 10 Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać na pliku pary.txt. Do oceny oddajesz plik wyniki3.txt i kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Zlicz litery w obu słowach i sumuj minima liczników.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla każdego słowa tworzymy liczniki 26 liter.
2Dla każdej litery dodajemy minimum jej dwóch liczników.
3Porównujemy sumy i wybieramy jedyną parę z największą sumą.
W pliku tekstowym pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z liter alfabetu angielskiego *a, b, ...*, z. Każda para słów jest zapisana w osobnym wierszu. Słowa w wierszu są oddzielone pojedynczym odstępem, a długość każdego z nich nie przekracza 50 znaków. Pierwszych pięć wierszy pliku pary.txt zawiera następujące pary słów: bcba babb abaa ccc bcb abbba bca cdd aadc ddcdccaba Napisz program (lub kilka programów), który(-e) znajdzie(-a) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do poszczególnych zadań zapisz w pliku wyniki3.txt. Każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym zadanie. Do dyspozycji masz plik pary_przyklad.txt, który zawiera 500 par słów. Odpowiedzi dla tego pliku podano w treściach zadań. Możesz sprawdzać na nim działanie swojego programu. *Prefiksosufiksem* pary słów s1, s2 nazywamy słowo, które jest początkiem s1 (czyli s1 zaczyna się tym słowem) oraz końcem s2 (czyli s2 kończy się tym słowem) lub początkiem s2 oraz końcem s1. Podaj wszystkie pary słów z pliku pary.txt, dla których najdłuższy prefiksosufiks ma co najmniej 5 liter. Dla każdej podanej w odpowiedzi pary słów podaj długość najdłuższego prefiksosufiksu tej pary. Przykłady: Dla pary aabbbcacaacaab mamy następujące prefiksosufiksy: * aab – początek pierwszego słowa i koniec drugiego * ca – początek drugiego słowa i koniec pierwszego. Najdłuższy prefiksosufiks ma długość 3, zatem para tych słów nie spełnia wymaganych warunków. Dla pary abbaabaabaabaabba mamy następujące prefiksosufiksy: * a – początek pierwszego słowa i koniec drugiego * abba – początek pierwszego słowa i koniec drugiego * baa – początek drugiego słowa i koniec pierwszego * baabaa – początek drugiego słowa i koniec pierwszego. Najdłuższy prefiksosufiks ma długość 6, zatem para spełnia warunki wymagane w zadaniu. Dla pliku pary_przyklad.txt poprawną odpowiedzią jest ececdddeeddddeedd 6 (najdłuższy prefiksosufiks ma długość 6) Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać na pliku pary.txt. Do oceny oddajesz plik wyniki3.txt i kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Sprawdź oba kierunki: początek pierwszego i koniec drugiego oraz odwrotnie.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla każdej pary badamy długości od min(len(s1),len(s2)) do 1.
2Sprawdzamy s1[:k]==s2[-k:] lub s2[:k]==s1[-k:].
3Pierwsza pasująca długość jest największa; wypisujemy parę, jeśli wynosi co najmniej 5.
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika. Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika. Przykład 1. Przełożonymi pracownika 7 są pracownicy 3, 2 i 1. Bezpośrednim przełożonym pracownika 7 jest pracownik 3. Pracownik 3 (podobnie jak 5 oraz 6) jest bezpośrednim podwładnym pracownika 2, a podwładnymi pracownika 2 są pracownicy 3, 5, 6 i 7. Zadanie 4.1. (0–1) Dla każdego pracownika z przykładowej hierarchii w korporacji (Rysunek 1.) określ, ilu ma on bezpośrednich podwładnych oraz ilu ma wszystkich podwładnych.
Numer pracownika
Liczba bezpośrednich podwładnych
Liczba wszystkich podwładnych
1
2
3
4
3
4
5
6
7
8
0
0
Wskazówka
Strzałka prowadzi od podwładnego do bezpośredniego przełożonego.
Rozwiązanie krok po kroku
1Bezpośrednich podwładnych odczytujemy z krawędzi dochodzących do pracownika.
2Wszystkich podwładnych zliczamy w całym jego poddrzewie.
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika. Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika. Dany jest plik korpo.txt zawierający *n* = 50 000 liczb, który opisuje strukturę korporacji. W pierwszym wierszu jest liczba 0 oznaczająca brak przełożonego dla prezesa korporacji, który ma numer 1. W *i*-tym (2 ≤ *i* ≤ 50 000) wierszu pliku jest numer pracownika, który jest bezpośrednim przełożonym pracownika *i*. Przykład 2. Zapis w pliku dla przykładowej korporacji (Rysunek 1) miałby postać: 0 1 2 1 2 2 3 4 Napisz program(-y), który(-e) znajdzie(-ą) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Do Twojej dyspozycji jest również plik korpo_przyklad.txt, w identycznym formacie, w którym bezpośrednim przełożonym pracowników 2 i 3 jest pracownik 1, a wszystkich innych – pracownik 3. Odpowiedzi dla danych z tego pliku są podane pod treściami zadań. Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać dla pliku korpo.txt. Na podstawie danych zapisanych w pliku korpo.txt podaj, ilu pracowników nie jest przełożonym żadnego pracownika. Dla danych z pliku korpo_przyklad.txt poprawna odpowiedź to: 49 998 Do oceny oddajesz plik wyniki4.txt oraz kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Policz pracowników, których numer nie występuje jako przełożony.
Rozwiązanie krok po kroku
1Wczytujemy korpo.txt i tworzymy liczniki bezpośrednich podwładnych.
2Pomijamy zero w pierwszym wierszu.
3Zliczamy pracowników, których licznik pozostał równy zero.
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika. Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika. Dany jest plik korpo.txt zawierający *n* = 50 000 liczb, który opisuje strukturę korporacji. W pierwszym wierszu jest liczba 0 oznaczająca brak przełożonego dla prezesa korporacji, który ma numer 1. W *i*-tym (2 ≤ *i* ≤ 50 000) wierszu pliku jest numer pracownika, który jest bezpośrednim przełożonym pracownika *i*. Przykład 2. Zapis w pliku dla przykładowej korporacji (Rysunek 1) miałby postać: 0 1 2 1 2 2 3 4 Napisz program(-y), który(-e) znajdzie(-ą) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Do Twojej dyspozycji jest również plik korpo_przyklad.txt, w identycznym formacie, w którym bezpośrednim przełożonym pracowników 2 i 3 jest pracownik 1, a wszystkich innych – pracownik 3. Odpowiedzi dla danych z tego pliku są podane pod treściami zadań. Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać dla pliku korpo.txt. Podaj, który pracownik spośród zapisanych w pliku korpo.txt ma najwięcej bezpośrednich podwładnych. Podaj numer tego pracownika oraz liczbę jego bezpośrednich podwładnych. Dla danych z pliku korpo_przyklad.txt poprawna odpowiedź to: 3 49 997 (pracownik numer 3 ma 49 997 bezpośrednich podwładnych). Do oceny oddajesz plik wyniki4.txt oraz kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Znajdź największy licznik bezpośrednich podwładnych.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dla każdej osoby od 2 do 50000 zwiększamy licznik jej przełożonego.
2Wybieramy największy licznik i numer osoby, do której należy.
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika. Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika. Dany jest plik korpo.txt zawierający *n* = 50 000 liczb, który opisuje strukturę korporacji. W pierwszym wierszu jest liczba 0 oznaczająca brak przełożonego dla prezesa korporacji, który ma numer 1. W *i*-tym (2 ≤ *i* ≤ 50 000) wierszu pliku jest numer pracownika, który jest bezpośrednim przełożonym pracownika *i*. Przykład 2. Zapis w pliku dla przykładowej korporacji (Rysunek 1) miałby postać: 0 1 2 1 2 2 3 4 Napisz program(-y), który(-e) znajdzie(-ą) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Do Twojej dyspozycji jest również plik korpo_przyklad.txt, w identycznym formacie, w którym bezpośrednim przełożonym pracowników 2 i 3 jest pracownik 1, a wszystkich innych – pracownik 3. Odpowiedzi dla danych z tego pliku są podane pod treściami zadań. Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać dla pliku korpo.txt. Policz, ilu najwięcej przełożonych ma jeden pracownik. Podaj tę liczbę oraz podaj, ilu pracowników ma taką liczbę przełożonych. Dla danych z pliku korpo_przyklad.txt poprawna odpowiedź to: 2 49 997 (największa liczba przełożonych: 2, liczba pracowników, którzy mają 2 przełożonych: 49 997). Do oceny oddajesz plik wyniki4.txt oraz kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Numer przełożonego jest mniejszy: obliczaj głębokości w kolejności numerów.
Rozwiązanie krok po kroku
1Prezes ma głębokość 0.
2Dla każdej kolejnej osoby: głębokość[i]=głębokość[przełożony[i]]+1.
3Znajdujemy największą głębokość i liczbę jej wystąpień.
422 przełożonych; 2 pracowników.
Odpowiedź: 22 przełożonych; 2 pracowników.
Zadanie 5
Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: rozszerzony
Dział: Wiedza ogólna
Temat: Systemy liczbowe
Matura · 2 pkt
Poniżej zapisano wyrażenie matematyczne zawierające liczby zapisane w systemach: piątkowym, dziesiętnym i trójkowym. W miejsce kropek wpisz odpowiednie liczby (zapisane w systemie piątkowym i trójkowym), tak aby obie równości były prawdziwe. 14405+……………5=42710=…………3−1100023
Wskazówka
Zamień liczby na dziesiętne, a potem oblicz brakujące składniki.
Rozwiązanie krok po kroku
114405=125+100+20=245, więc brakujący składnik wynosi 427−245=182=12125.
21100023=243+81+2=326, więc druga brakująca liczba wynosi 427+326=753=10002203.
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe liczby bitów. Adres IP w wersji 4 ma długość ........................ bity. Adres IP w wersji 6 ma długość ........................ bitów.
Pan Iksiński stał się właścicielem stawu o powierzchni całkowitej 10 000 m². Pierwszą rośliną, którą postanowił w nim umieścić, jest rzęsa wodna, która osiąga wysoką skuteczność rozmnażania wegetatywnego, tzn. przy odpowiedniej temperaturze i wielkości opadów potrafi znacząco zwiększyć rozmiar zajmowanej powierzchni. W pliku staw.txt są zawarte następujące informacje, rozdzielone znakami tabulacji: Data — data pomiaru Temp — temperatura w danym dniu w °C, zaokrąglona do jednego miejsca po przecinku Opady — wielkość opadu w mm, zaokrąglona do liczby całkowitej. Przykład:
Data
Temp
Opady
2022-01-01
9,8
5
2022-01-02
8,1
1
2022-01-03
9
2
2022-01-04
7,3
1
2022-01-05
5,7
5
Plik zawiera dane z całego 2022 roku. Z wykorzystaniem danych zawartych w pliku oraz dostępnych narzędzi informatycznych wykonaj podane zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki7.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania. Utwórz zestawienie średnich miesięcznych temperatur w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku. Na podstawie wykonanego zestawienia utwórz wykres kolumnowy, porównujący te wartości. Pamiętaj o czytelnym opisie wykresu (tytuł wykresu, opisy osi, oznaczenie miesięcy na osi X). Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.
Wskazówka
Dodaj kolumnę miesiąca i oblicz średnią temperaturę w każdej grupie.
Rozwiązanie krok po kroku
1Importujemy staw.txt z separatorem tabulacji i przecinkiem dziesiętnym.
2Dodajemy numer miesiąca, a średnie obliczamy funkcją ŚREDNIA.JEŻELI lub tabelą przestawną.
3Zaokrąglamy do jednego miejsca po przecinku i tworzymy wykres kolumnowy z opisami osi i tytułem.
4
Miesiąc
średnia temperatura (°C)
1
1,1
2
4,1
3
4,1
4
7,4
5
15,9
6
20,5
7
20,4
8
21,1
9
13,7
10
12,5
11
5,2
12
1,6
Wykres kolumnowy: tytuł „Średnie temperatury miesięczne”, oś X – miesiąc, oś Y – średnia temperatura (°C).
Odpowiedź:
Miesiąc
średnia temperatura (°C)
1
1,1
2
4,1
3
4,1
4
7,4
5
15,9
6
20,5
7
20,4
8
21,1
9
13,7
10
12,5
11
5,2
12
1,6
Wykres kolumnowy: tytuł „Średnie temperatury miesięczne”, oś X – miesiąc, oś Y – średnia temperatura (°C).
Pan Iksiński stał się właścicielem stawu o powierzchni całkowitej 10 000 m². Pierwszą rośliną, którą postanowił w nim umieścić, jest rzęsa wodna, która osiąga wysoką skuteczność rozmnażania wegetatywnego, tzn. przy odpowiedniej temperaturze i wielkości opadów potrafi znacząco zwiększyć rozmiar zajmowanej powierzchni. W pliku staw.txt są zawarte następujące informacje, rozdzielone znakami tabulacji: Data — data pomiaru Temp — temperatura w danym dniu w °C, zaokrąglona do jednego miejsca po przecinku Opady — wielkość opadu w mm, zaokrąglona do liczby całkowitej. Przykład:
Data
Temp
Opady
2022-01-01
9,8
5
2022-01-02
8,1
1
2022-01-03
9
2
2022-01-04
7,3
1
2022-01-05
5,7
5
Plik zawiera dane z całego 2022 roku. Z wykorzystaniem danych zawartych w pliku oraz dostępnych narzędzi informatycznych wykonaj podane zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki7.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania. Dla każdego miesiąca wyznacz długość najdłuższego ciągu kolejnych dni bez opadów w tym miesiącu (wartość opadów w tych dniach jest równa 0). Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.
Wskazówka
Licznik zwiększa się tylko przy zerowym opadzie i zeruje po zmianie miesiąca.
Rozwiązanie krok po kroku
1Dodajemy kolumnę długości bieżącej serii dni bez opadów.
2Przy opadzie większym od 0 wpisujemy 0; na początku miesiąca zaczynamy nową serię.
3Dla każdego miesiąca wyznaczamy maksimum tej kolumny.
Na potrzeby zadania przyjmujemy, że w kolejnym roku przez 184 dni, od 1 marca 2023 do 31 sierpnia 2023, temperatury i opady utrzymywały się na stałym poziomie, co pozwalało na regularny wzrost rzęsy wodnej w tempie rozrostu 1,75% dziennie. Przyrost rzęsy następował w nocy, a pomiar zarośnięcia stawu – rano. 1 marca 2023 rano staw był zarośnięty rzęsą w 20%, tj. rzęsa wodna zajmowała 2000 m². W związku z tym, że staw nie powinien być zarośnięty w całości, właściciel postanowił pozbywać się jej nadmiaru. Do zbiornika wpuścił 80 amurów białych, z których każdy zjadał w ciągu dnia 0,25 m² rzęsy wodnej. Dodatkowo co piątek w ciągu dnia odławał 60 m² rzęsy wodnej. Uwaga: 30 kwietnia rano staw był zarośnięty w 25,79%. Podaj, w którym dniu (licząc od 1 marca 2023) pomiar wykazał, że rzęsa wodna po raz pierwszy zajęła więcej niż 75% powierzchni stawu. Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.
Wskazówka
Najpierw odczytuj pomiar poranny, potem odejmuj zjedzoną i odłowioną rzęsę i stosuj nocny wzrost.
Rozwiązanie krok po kroku
1Pierwszy pomiar to 2000 m²; ryby zjadają 80·0,25=20 m² dziennie.
Na potrzeby zadania przyjmujemy, że w kolejnym roku przez 184 dni, od 1 marca 2023 do 31 sierpnia 2023, temperatury i opady utrzymywały się na stałym poziomie, co pozwalało na regularny wzrost rzęsy wodnej w tempie rozrostu 1,75% dziennie. Przyrost rzęsy następował w nocy, a pomiar zarośnięcia stawu – rano. 1 marca 2023 rano staw był zarośnięty rzęsą w 20%, tj. rzęsa wodna zajmowała 2000 m². W związku z tym, że staw nie powinien być zarośnięty w całości, właściciel postanowił pozbywać się jej nadmiaru. Do zbiornika wpuścił 80 amurów białych, z których każdy zjadał w ciągu dnia 0,25 m² rzęsy wodnej. Dodatkowo co piątek w ciągu dnia odławał 60 m² rzęsy wodnej. Uwaga: 30 kwietnia rano staw był zarośnięty w 25,79%. Podaj, jaka jest najmniejsza liczba amurów białych, jaką musi wpuścić właściciel, by rzęsa wodna w całym badanym okresie zajmowała maksymalnie 50% powierzchni stawu. Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.
Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź
Wskazówka
Zmieniaj liczbę ryb i kontroluj maksymalny pomiar poranny w całym okresie.
Rozwiązanie krok po kroku
1Powtarzamy symulację 184 poranków dla kolejnych liczb ryb.
2Dzienne zjadanie wynosi liczba_ryb·0,25 m²; piątkowy odłów pozostaje równy 60 m².
3Wybieramy najmniejszą liczbę ryb, dla której żaden pomiar nie przekracza 5000 m².
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami. Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano: IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita) Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków) Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków) Plec – płeć klienta (znak K lub M). Przykład:
IdKlienta
Imie
Nazwisko
Plec
1
Zofia
Sawicka
K
2
Zuzanna
Chmiel
K
3
Hanna
Sokolowska
K
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji) DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr) IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych). Przykład:
IdTransakcji
DataTransakcji
IdKlienta
IdSklepu
IdSprzedawcy
1
01.01.2025
1814
12
160
2
01.02.2025
550
4
125
3
01.03.2025
1408
16
65
4
01.04.2025
1146
14
33
5
01.05.2025
630
9
6
01.06.2025
1011
12
120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać) IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono. Przykład:
IdTransakcji
IdProduktu
Cena
Liczba
485
78
5,66
11
104
87
7
4
104
84
2
5
246
42
7,0
15
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Podaj imię i nazwisko klienta, który dokonał łącznie najwięcej transakcji w całym analizowanym okresie. Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Grupuj transakcje po IdKlienta, nie po nazwisku.
Rozwiązanie krok po kroku
1Łączymy Klienci i Transakcje po IdKlienta.
2Zliczamy transakcje każdego klienta i sortujemy malejąco według liczby.
3Odczytujemy imię i nazwisko klienta z pierwszego wiersza.
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami. Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano: IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita) Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków) Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków) Plec – płeć klienta (znak K lub M). Przykład:
IdKlienta
Imie
Nazwisko
Plec
1
Zofia
Sawicka
K
2
Zuzanna
Chmiel
K
3
Hanna
Sokolowska
K
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji) DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr) IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych). Przykład:
IdTransakcji
DataTransakcji
IdKlienta
IdSklepu
IdSprzedawcy
1
01.01.2025
1814
12
160
2
01.02.2025
550
4
125
3
01.03.2025
1408
16
65
4
01.04.2025
1146
14
33
5
01.05.2025
630
9
6
01.06.2025
1011
12
120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać) IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono. Przykład:
IdTransakcji
IdProduktu
Cena
Liczba
485
78
5,66
11
104
87
7
4
104
84
2
5
246
42
7,0
15
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Podaj, ile kobiet (K) oraz ilu mężczyzn (M) spośród klientów sieci sklepów nie kupiło niczego w całym analizowanym okresie. Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Użyj LEFT JOIN i wyszukaj brak dopasowanej transakcji.
Rozwiązanie krok po kroku
1Wybieramy klientów, których IdKlienta nie występuje w Transakcje.
2Grupujemy ich według Plec i liczymy osoby w obu grupach.
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami. Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano: IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita) Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków) Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków) Plec – płeć klienta (znak K lub M). Przykład:
IdKlienta
Imie
Nazwisko
Plec
1
Zofia
Sawicka
K
2
Zuzanna
Chmiel
K
3
Hanna
Sokolowska
K
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji) DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr) IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych). Przykład:
IdTransakcji
DataTransakcji
IdKlienta
IdSklepu
IdSprzedawcy
1
01.01.2025
1814
12
160
2
01.02.2025
550
4
125
3
01.03.2025
1408
16
65
4
01.04.2025
1146
14
33
5
01.05.2025
630
9
6
01.06.2025
1011
12
120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać) IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono. Przykład:
IdTransakcji
IdProduktu
Cena
Liczba
485
78
5,66
11
104
87
7
4
104
84
2
5
246
42
7,0
15
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Podaj liczbę różnych sklepów, w których dokonano transakcji w kasach samoobsługowych, oraz podaj, ile zapłacono łącznie za zakupy w tych kasach. Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Puste IdSprzedawcy oznacza kasę samoobsługową.
Rozwiązanie krok po kroku
1Wybieramy transakcje z pustym IdSprzedawcy.
2Liczymy różne IdSklepu.
3Łączymy wybrane transakcje z Opis_transakcji i sumujemy Cena·Liczba, nie tylko Cena.
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami. Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano: IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita) Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków) Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków) Plec – płeć klienta (znak K lub M). Przykład:
IdKlienta
Imie
Nazwisko
Plec
1
Zofia
Sawicka
K
2
Zuzanna
Chmiel
K
3
Hanna
Sokolowska
K
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji) DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr) IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych). Przykład:
IdTransakcji
DataTransakcji
IdKlienta
IdSklepu
IdSprzedawcy
1
01.01.2025
1814
12
160
2
01.02.2025
550
4
125
3
01.03.2025
1408
16
65
4
01.04.2025
1146
14
33
5
01.05.2025
630
9
6
01.06.2025
1011
12
120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać) IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono. Przykład:
IdTransakcji
IdProduktu
Cena
Liczba
485
78
5,66
11
104
87
7
4
104
84
2
5
246
42
7,0
15
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Podaj IdSprzedawcy, który obsługiwał klientów w największej liczbie różnych sklepów w jednym miesiącu, oraz podaj ten miesiąc (nazwę lub numer). Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Wskazówka
Licz DISTINCT IdSklepu w grupach sprzedawca–miesiąc.
Rozwiązanie krok po kroku
1Pomijamy kasy samoobsługowe.
2Wyznaczamy miesiąc z DataTransakcji i grupujemy po IdSprzedawcy oraz miesiącu.
3Zliczamy różne sklepy w każdej grupie i wybieramy największą wartość.
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami. Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano: IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita) Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków) Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków) Plec – płeć klienta (znak K lub M). Przykład:
IdKlienta
Imie
Nazwisko
Plec
1
Zofia
Sawicka
K
2
Zuzanna
Chmiel
K
3
Hanna
Sokolowska
K
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji) DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr) IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych). Przykład:
IdTransakcji
DataTransakcji
IdKlienta
IdSklepu
IdSprzedawcy
1
01.01.2025
1814
12
160
2
01.02.2025
550
4
125
3
01.03.2025
1408
16
65
4
01.04.2025
1146
14
33
5
01.05.2025
630
9
6
01.06.2025
1011
12
120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano: IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać) IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono. Przykład:
IdTransakcji
IdProduktu
Cena
Liczba
485
78
5,66
11
104
87
7
4
104
84
2
5
246
42
7,0
15
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania. Do bazy danych utworzonej na podstawie opisanych wcześniej plików dodano dwie kolejne tabele: o nazwie *Produkty* i o nazwie *Kategorie*, w których zapisano informacje o sprzedawanych produktach. Tabela *Kategorie* zawiera następujące pola: IdKategorii – unikatowy identyfikator kategorii produktu NazwaKategorii – nazwa kategorii produktu. Tabela *Produkty* zawiera następujące pola: IdProduktu – unikatowy identyfikator produktu IdKategorii – identyfikator kategorii, do której należy dany produkt Nazwa – nazwa produktu Opis – opis produktu. Napisz w języku SQL zapytanie, w wyniku którego zostaną wypisane wszystkie zakupione produkty (IdProduktu i Nazwa) z kategorii (NazwaKategorii) „spożywcze” zawierające w opisie fragment: „do ekspresu kolbowego".
Wskazówka
Połącz Opis_transakcji, Produkty i Kategorie oraz użyj LIKE.
Rozwiązanie krok po kroku
1Łączymy produkty z opisami zakupów po IdProduktu i kategoriami po IdKategorii.
2Nakładamy warunki na NazwaKategorii oraz fragment Opis.
3DISTINCT usuwa powtórzenia produktów zakupionych w wielu transakcjach.
4W przykładzie klucza CKE podano nazwę „spozywcze” bez znaku „ż”; zapytanie poniżej stosuje zapis „spożywcze” z treści zadania. Przy danych zapisanych bez polskich znaków należy użyć wartości z danych.
5Zapytanie wybiera zakupione produkty kategorii „spożywcze” z fragmentem „do ekspresu kolbowego” w opisie.
SQL
SELECTDISTINCT Produkty.IdProduktu, Produkty.Nazwa
FROM Opis_transakcji
JOIN Produkty ON Opis_transakcji.IdProduktu = Produkty.IdProduktu
JOIN Kategorie ON Kategorie.IdKategorii = Produkty.IdKategorii
WHERE NazwaKategorii ='spożywcze'AND Opis LIKE'%do ekspresu kolbowego%';
Odpowiedź: Zapytanie wybiera zakupione produkty kategorii „spożywcze” z fragmentem „do ekspresu kolbowego” w opisie.