SStrefa Nauki w Elektryku

Matura z informatyki CKE · maj 2026

Poziom rozszerzony · 14.05.2026 · Formuła 2023

210 minut · 50 punktów · 8 zadań (23 kart z podpunktami)

Zadania arkusza

Rok matury:

Znalezione zadania: 23

Zadanie 1.1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Rekurencja
Matura · 3 pkt
Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja , gdzie i są dodatnimi liczbami całkowitymi.



Obliczenie wartości funkcji wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: , , , ponieważ:



Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj liczbę wywołań rekurencyjnych funkcji oraz wypisz wywołania rekurencyjne wraz z ich argumentami (w ostatnim wierszu podaj tylko liczbę wywołań rekurencyjnych).
mnliczba wywołań rekurencyjnych funkcji Awywołania rekurencyjne funkcji A
393, ,
  
1015  
1  

Wskazówka

Śledź drugi argument: przy każdym wywołaniu dzielimy go całkowicie przez 2.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Nie wliczamy początkowego A(m,n); liczymy dopiero wywołania wykonane wewnątrz funkcji.
  2. 2Gdy n jest parzyste, podwajamy m i dzielimy n przez 2; gdy nieparzyste, m się nie zmienia, a n zastępujemy (n−1)/2.
  3. 3Powtarzamy aż drugi argument osiągnie 1.
  4. 4Dla m = , n = : 5 wywołań: A(, ), A(, ), A(, ), A(, ), A(, ). Dla m = 10, n = 15: 3 wywołania: A(10, 7), A(10, 3), A(10, 1). Dla m = 1, n = + 1: 100 wywołań.
Odpowiedź: Dla m = , n = : 5 wywołań: A(, ), A(, ), A(, ), A(, ), A(, ). Dla m = 10, n = 15: 3 wywołania: A(10, 7), A(10, 3), A(10, 1). Dla m = 1, n = + 1: 100 wywołań.

Zadanie 1.2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Rekurencja
Matura · 1 pkt
Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja , gdzie i są dodatnimi liczbami całkowitymi.



Obliczenie wartości funkcji wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: , , , ponieważ:



Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj wartości funkcji dla zadanych argumentów i :
mnA(m, n)
1777 
 
Uwaga: W swoich odpowiedziach możesz zapisać wynik podobnie jak wartości w pierwszych dwóch kolumnach (z wykorzystaniem operatorów mnożenia i potęgowania).

Wskazówka

Sprawdź zależność A(m,n) = m · n.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Dla n=1 definicja daje A(m,1)=m.
  2. 2Dla n parzystego otrzymujemy (2m)(n/2)=mn; dla nieparzystego: 2m((n−1)/2)+m=mn.
  3. 3Podstawiamy dane z dwóch wierszy tabeli.
  4. 4777; .
Odpowiedź: 777; .

Zadanie 1.3

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 1.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Rekurencja
Matura · 3 pkt
Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja , gdzie i są dodatnimi liczbami całkowitymi.



Obliczenie wartości funkcji wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: , , , ponieważ:



Uzupełnij tabelę. W drugiej kolumnie podaj liczbę wywołań rekurencyjnych funkcji A dla każdej wartości podanej w tabeli (drugiego argumentu wywołania funkcji, pierwszy jest nieistotny w tym zadaniu). W trzeciej kolumnie podaj wyrażenie, którego wartość jest równa drugiemu argumentowi funkcji w -tym wywołaniu rekurencyjnym dla wszystkich wartości większych bądź równych 1 i mniejszych bądź równych całkowitej liczbie wywołań.
– drugi argument wywołania funkcjiliczba wywołań rekurencyjnychwartość drugiego argumentu A w -tym wywołaniu rekurencyjnym
83 (lub )
  
  
gdzie jest pewną liczbą całkowitą dodatnią większą od 2.

Wskazówka

Rozważ osobno potęgę dwójki i liczbę o jeden mniejszą.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Dla każde dzielenie przez 2 obniża wykładnik o 1.
  2. 2Dla stosujemy i otrzymujemy .
  3. 3Kończymy przy n=1, stąd odpowiednio k i k−1 wywołań.
  4. 4Dla : wywołań, drugi argument . Dla : wywołań, drugi argument .
Odpowiedź: Dla : wywołań, drugi argument . Dla : wywołań, drugi argument .

Zadanie 2.1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 2.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Dodawanie pisemne
Matura · 1 pkt
Rozważamy dodawanie pisemne dwóch liczb zapisanych w systemie dziesiętnym, zilustrowane na przykładzie.
Przeniesienie111 1 
Liczba a 27732
Liczba b+72619
Suma100351
W tym przykładzie mamy 4 przeniesienia.

Dla danych dwóch liczb: *a* i *b*, podaj, ile razy pojawiają się przeniesienia podczas ich dodawania.
Liczba aLiczba bLiczba przeniesień
37932125283
8876511111 
456789222222 

Wskazówka

Dodawaj cyfry od prawej strony, uwzględniając przeniesienie.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 188765 + 11111: każda suma cyfr jest mniejsza od 10.
  2. 2456789 + 222222: przeniesienia występują przy trzech pierwszych pozycjach od prawej strony.
  3. 388765 + 11111: 0 przeniesień. 456789 + 222222: 3 przeniesienia.
Odpowiedź: 88765 + 11111: 0 przeniesień. 456789 + 222222: 3 przeniesienia.

Zadanie 2.2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 2.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Dodawanie pisemne
Matura · 4 pkt
Zapisz w pseudokodzie lub w wybranym języku programowania algorytm, który dla danych dwóch liczb całkowitych dodatnich i , o tej samej liczbie cyfr w zapisie dziesiętnym, obliczy liczbę przeniesień otrzymanych w trakcie ich dodawania pisemnego.

Przykład: dla liczb 27732 i 72619 wynik to 4.

Uwaga: Twój algorytm może operować wyłącznie na liczbach całkowitych i używać tylko zmiennych przechowujących pojedyncze liczby całkowite. W zapisie algorytmu możesz korzystać tylko z operatorów arytmetycznych: dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, dzielenia całkowitego i reszty z dzielenia; z operatorów logicznych, porównań, instrukcji sterujących, instrukcji przypisania lub samodzielnie napisanych funkcji i procedur wykorzystujących powyższe operacje. Zabronione jest używanie funkcji wbudowanych oraz operatorów innych niż wymienione, dostępnych w językach programowania, nie wolno zwłaszcza korzystać z tablic/list oraz żadnych funkcji zamiany z typu znakowego lub napisowego na liczbowy – i odwrotnie.

Specyfikacja:

Dane:
– dodatnie liczby całkowite o tej samej liczbie cyfr

Wynik:
– liczba przeniesień otrzymanych w trakcie dodawania pisemnego liczb i

Wskazówka

Ostatnią cyfrę uzyskasz przez mod 10, a usuniesz przez div 10.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Ustawiamy p=0 i przeniesienie=0.
  2. 2Dopóki a>0, sumujemy ostatnie cyfry i przeniesienie.
  3. 3Suma co najmniej 10 oznacza kolejne przeniesienie; inaczej zerujemy przeniesienie.
  4. 4Usuwamy ostatnie cyfry obu liczb i wypisujemy p.
  5. 5Algorytm zlicza przeniesienia, pobierając cyfry przez mod 10 i usuwając je przez div 10; uwzględnia przeniesienie z poprzedniej pozycji.
Python
def przeniesienia(a, b):
    p = 0
    pamiec = 0
    while a > 0:
        suma = a % 10 + b % 10 + pamiec
        if suma >= 10:
            pamiec = 1
            p += 1
        else:
            pamiec = 0
        a //= 10
        b //= 10
    return p
Odpowiedź: Algorytm zlicza przeniesienia, pobierając cyfry przez mod 10 i usuwając je przez div 10; uwzględnia przeniesienie z poprzedniej pozycji.

Zadanie 3.1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 3.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Programowanie
Temat: Pary słów
Matura · 2 pkt
W pliku tekstowym pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z liter alfabetu angielskiego *a, b, ...*, z. Każda para słów jest zapisana w osobnym wierszu. Słowa w wierszu są oddzielone pojedynczym odstępem, a długość każdego z nich nie przekracza 50 znaków.

Pierwszych pięć wierszy pliku pary.txt zawiera następujące pary słów:

bcba babb
abaa ccc
bcb abbba
bca cdd
aadc ddcdccaba

Napisz program (lub kilka programów), który(-e) znajdzie(-a) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do poszczególnych zadań zapisz w pliku wyniki3.txt. Każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym zadanie.

Do dyspozycji masz plik pary_przyklad.txt, który zawiera 500 par słów. Odpowiedzi dla tego pliku podano w treściach zadań. Możesz sprawdzać na nim działanie swojego programu.

Niech oznacza sumę kodów ASCII znaków występujących w słowie s.
Podaj parę słów występujących w jednym wierszu pliku pary.txt, dla których wartość (wartość bezwzględna różnicy sum kodów ASCII) jest największa, oraz podaj tę wartość. Jest tylko jedna taka para słów w pliku.

Przykład:
Dla pary słów *oko i pies*, mamy następujące wartości


oraz .

Dla pliku pary_przyklad.txt poprawną odpowiedzią jest
eddcd eedcddcceeecedcc 1403

Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać na pliku pary.txt.
Do oceny oddajesz plik wyniki3.txt i kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Użyj ord() i porównaj bezwzględną różnicę sum kodów.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wczytujemy 500 par z pary.txt.
  2. 2Dla każdego słowa sumujemy ord(znak).
  3. 3Obliczamy wartość bezwzględną różnicy i zapamiętujemy parę z największą wartością.
  4. 4gpeeazeugmvsbzwsrxfplqdbakoxxe lhpbmoirdm 2206
Odpowiedź: gpeeazeugmvsbzwsrxfplqdbakoxxe lhpbmoirdm 2206

Zadanie 3.2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 3.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Programowanie
Temat: Pary słów
Matura · 3 pkt
W pliku tekstowym pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z liter alfabetu angielskiego *a, b, ...*, z. Każda para słów jest zapisana w osobnym wierszu. Słowa w wierszu są oddzielone pojedynczym odstępem, a długość każdego z nich nie przekracza 50 znaków.

Pierwszych pięć wierszy pliku pary.txt zawiera następujące pary słów:

bcba babb
abaa ccc
bcb abbba
bca cdd
aadc ddcdccaba

Napisz program (lub kilka programów), który(-e) znajdzie(-a) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do poszczególnych zadań zapisz w pliku wyniki3.txt. Każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym zadanie.

Do dyspozycji masz plik pary_przyklad.txt, który zawiera 500 par słów. Odpowiedzi dla tego pliku podano w treściach zadań. Możesz sprawdzać na nim działanie swojego programu.

Wspólną liczbę wystąpień litery w słowach oznaczymy przez i definiujemy jako

gdzie oznacza liczbę wystąpień litery w słowie s.

Podaj parę słów występujących w jednym wierszu w pliku pary.txt, dla której suma wspólnych wystąpień wszystkich liter jest największa, oraz podaj tę sumę. Jest jedna taka para.

Przykład:
Dla poniższej pary słów wpisano wspólną liczbę wystąpień wszystkich liter (wyniki wpisano w kolejności alfabetycznej):
adabbcdde aadabbbccdc a: 2, b: 2, c: 1, d: 2, e: 0

Suma wspólnych wystąpień wszystkich liter dla pary z tego przykładu wynosi:
.

Dla pliku pary_przyklad.txt poprawną odpowiedzią jest
ccccdcedddddecde ccdcdddecc 10

Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać na pliku pary.txt.
Do oceny oddajesz plik wyniki3.txt i kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Zlicz litery w obu słowach i sumuj minima liczników.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Dla każdego słowa tworzymy liczniki 26 liter.
  2. 2Dla każdej litery dodajemy minimum jej dwóch liczników.
  3. 3Porównujemy sumy i wybieramy jedyną parę z największą sumą.
  4. 4aacbcccaacacbcabac cccccaaaacaccbabcba 18
Odpowiedź: aacbcccaacacbcabac cccccaaaacaccbabcba 18

Zadanie 3.3

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 3.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Programowanie
Temat: Pary słów
Matura · 4 pkt
W pliku tekstowym pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z liter alfabetu angielskiego *a, b, ...*, z. Każda para słów jest zapisana w osobnym wierszu. Słowa w wierszu są oddzielone pojedynczym odstępem, a długość każdego z nich nie przekracza 50 znaków.

Pierwszych pięć wierszy pliku pary.txt zawiera następujące pary słów:

bcba babb
abaa ccc
bcb abbba
bca cdd
aadc ddcdccaba

Napisz program (lub kilka programów), który(-e) znajdzie(-a) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do poszczególnych zadań zapisz w pliku wyniki3.txt. Każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym zadanie.

Do dyspozycji masz plik pary_przyklad.txt, który zawiera 500 par słów. Odpowiedzi dla tego pliku podano w treściach zadań. Możesz sprawdzać na nim działanie swojego programu.

*Prefiksosufiksem* pary słów , nazywamy słowo, które jest początkiem (czyli zaczyna się tym słowem) oraz końcem (czyli kończy się tym słowem) lub początkiem oraz końcem .

Podaj wszystkie pary słów z pliku pary.txt, dla których najdłuższy prefiksosufiks ma co najmniej 5 liter. Dla każdej podanej w odpowiedzi pary słów podaj długość najdłuższego prefiksosufiksu tej pary.

Przykłady:
Dla pary aabbbca caacaab mamy następujące prefiksosufiksy:
* aab – początek pierwszego słowa i koniec drugiego
* ca – początek drugiego słowa i koniec pierwszego.

Najdłuższy prefiksosufiks ma długość 3, zatem para tych słów nie spełnia wymaganych warunków.

Dla pary abbaabaa baabaabba mamy następujące prefiksosufiksy:
* a – początek pierwszego słowa i koniec drugiego
* abba – początek pierwszego słowa i koniec drugiego
* baa – początek drugiego słowa i koniec pierwszego
* baabaa – początek drugiego słowa i koniec pierwszego.

Najdłuższy prefiksosufiks ma długość 6, zatem para spełnia warunki wymagane w zadaniu.

Dla pliku pary_przyklad.txt poprawną odpowiedzią jest
ececdddeed dddeedd 6
(najdłuższy prefiksosufiks ma długość 6)

Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać na pliku pary.txt.
Do oceny oddajesz plik wyniki3.txt i kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Sprawdź oba kierunki: początek pierwszego i koniec drugiego oraz odwrotnie.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Dla każdej pary badamy długości od min(len(s1),len(s2)) do 1.
  2. 2Sprawdzamy s1[:k]==s2[-k:] lub s2[:k]==s1[-k:].
  3. 3Pierwsza pasująca długość jest największa; wypisujemy parę, jeśli wynosi co najmniej 5.
  4. 4bbbbaabbababbaaaa baaaaabaaabbbabab 5
    aababbbababbbbbbaab bbbbaabbababababa 7
    aaaababaaaabbbb aabbbbbabbbaaaa 6
    bbbbabaaabbbabb aaababaabbbbbbba 5
    ccccabacbba acbbabcbcbcbaa 5
    caabbccabccc cabccccabbaac 6
    abaacabcccccabbbc abbbcbbbbbcabaca 5
Odpowiedź: bbbbaabbababbaaaa baaaaabaaabbbabab 5
aababbbababbbbbbaab bbbbaabbababababa 7
aaaababaaaabbbb aabbbbbabbbaaaa 6
bbbbabaaabbbabb aaababaabbbbbbba 5
ccccabacbba acbbabcbcbcbaa 5
caabbccabccc cabccccabbaac 6
abaacabcccccabbbc abbbcbbbbbcabaca 5

Zadanie 4.1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 4.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Algorytmika
Temat: Hierarchia w korporacji
Matura · 1 pkt
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika.

Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika.

Przykład 1.

Przełożonymi pracownika 7 są pracownicy 3, 2 i 1. Bezpośrednim przełożonym pracownika 7 jest pracownik 3. Pracownik 3 (podobnie jak 5 oraz 6) jest bezpośrednim podwładnym pracownika 2, a podwładnymi pracownika 2 są pracownicy 3, 5, 6 i 7.

Zadanie 4.1. (0–1)

Dla każdego pracownika z przykładowej hierarchii w korporacji (Rysunek 1.) określ, ilu ma on bezpośrednich podwładnych oraz ilu ma wszystkich podwładnych.
Numer pracownikaLiczba bezpośrednich podwładnychLiczba wszystkich podwładnych
1  
234
3  
4  
5  
6  
7  
800
Hierarchia pracowników korporacji – strzałki wskazują przełożonych

Wskazówka

Strzałka prowadzi od podwładnego do bezpośredniego przełożonego.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Bezpośrednich podwładnych odczytujemy z krawędzi dochodzących do pracownika.
  2. 2Wszystkich podwładnych zliczamy w całym jego poddrzewie.
  3. 3Prezes ma 7 podwładnych, w tym 2 bezpośrednich.
  4. 4
    Pracownikbezpośredni podwładniwszyscy podwładni
    127
    234
    311
    411
    500
    600
    700
    800
Odpowiedź:
Pracownikbezpośredni podwładniwszyscy podwładni
127
234
311
411
500
600
700
800

Zadanie 4.2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 4.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Programowanie
Temat: Korporacja
Matura · 2 pkt
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika.

Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika.

Dany jest plik korpo.txt zawierający *n* = 50 000 liczb, który opisuje strukturę korporacji. W pierwszym wierszu jest liczba 0 oznaczająca brak przełożonego dla prezesa korporacji, który ma numer 1. W *i*-tym (2 ≤ *i* ≤ 50 000) wierszu pliku jest numer pracownika, który jest bezpośrednim przełożonym pracownika *i*.

Przykład 2.

Zapis w pliku dla przykładowej korporacji (Rysunek 1) miałby postać:

0
1
2
1
2
2
3
4

Napisz program(-y), który(-e) znajdzie(-ą) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Do Twojej dyspozycji jest również plik korpo_przyklad.txt, w identycznym formacie, w którym bezpośrednim przełożonym pracowników 2 i 3 jest pracownik 1, a wszystkich innych – pracownik 3. Odpowiedzi dla danych z tego pliku są podane pod treściami zadań.

Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać dla pliku korpo.txt.

Na podstawie danych zapisanych w pliku korpo.txt podaj, ilu pracowników nie jest przełożonym żadnego pracownika.

Dla danych z pliku korpo_przyklad.txt poprawna odpowiedź to:
49 998

Do oceny oddajesz plik wyniki4.txt oraz kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Hierarchia pracowników korporacji – strzałki wskazują przełożonych

Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź

Wskazówka

Policz pracowników, których numer nie występuje jako przełożony.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wczytujemy korpo.txt i tworzymy liczniki bezpośrednich podwładnych.
  2. 2Pomijamy zero w pierwszym wierszu.
  3. 3Zliczamy pracowników, których licznik pozostał równy zero.
  4. 425113
Odpowiedź: 25113

Zadanie 4.3

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 4.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Programowanie
Temat: Korporacja
Matura · 2 pkt
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika.

Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika.

Dany jest plik korpo.txt zawierający *n* = 50 000 liczb, który opisuje strukturę korporacji. W pierwszym wierszu jest liczba 0 oznaczająca brak przełożonego dla prezesa korporacji, który ma numer 1. W *i*-tym (2 ≤ *i* ≤ 50 000) wierszu pliku jest numer pracownika, który jest bezpośrednim przełożonym pracownika *i*.

Przykład 2.

Zapis w pliku dla przykładowej korporacji (Rysunek 1) miałby postać:

0
1
2
1
2
2
3
4

Napisz program(-y), który(-e) znajdzie(-ą) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Do Twojej dyspozycji jest również plik korpo_przyklad.txt, w identycznym formacie, w którym bezpośrednim przełożonym pracowników 2 i 3 jest pracownik 1, a wszystkich innych – pracownik 3. Odpowiedzi dla danych z tego pliku są podane pod treściami zadań.

Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać dla pliku korpo.txt.

Podaj, który pracownik spośród zapisanych w pliku korpo.txt ma najwięcej bezpośrednich podwładnych. Podaj numer tego pracownika oraz liczbę jego bezpośrednich podwładnych.

Dla danych z pliku korpo_przyklad.txt poprawna odpowiedź to:
3 49 997
(pracownik numer 3 ma 49 997 bezpośrednich podwładnych).

Do oceny oddajesz plik wyniki4.txt oraz kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Hierarchia pracowników korporacji – strzałki wskazują przełożonych

Wskazówka

Znajdź największy licznik bezpośrednich podwładnych.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Dla każdej osoby od 2 do 50000 zwiększamy licznik jej przełożonego.
  2. 2Wybieramy największy licznik i numer osoby, do której należy.
  3. 3Pracownik 2; 19 bezpośrednich podwładnych.
Odpowiedź: Pracownik 2; 19 bezpośrednich podwładnych.

Zadanie 4.4

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 4.4
Poziom: rozszerzony
Dział: Programowanie
Temat: Korporacja
Matura · 3 pkt
W korporacji pracuje *n* osób, które na potrzeby zadania ponumerujemy liczbami 1, 2, ..., *n*. Pracownik numer 1 jest prezesem korporacji, a każdy z pozostałych pracowników ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego. Numer bezpośredniego przełożonego pracownika *x* jest zawsze mniejszy od numeru tego pracownika.

Prezes korporacji nie ma żadnego przełożonego. Przełożonym pracownika jest jego bezpośredni przełożony i każdy przełożony tego bezpośredniego przełożonego. Jeśli *x* jest (bezpośrednim) przełożonym *y*, to powiemy, że *y* jest (bezpośrednim) podwładnym *x*. Prezes jest przełożonym każdego pracownika.

Dany jest plik korpo.txt zawierający *n* = 50 000 liczb, który opisuje strukturę korporacji. W pierwszym wierszu jest liczba 0 oznaczająca brak przełożonego dla prezesa korporacji, który ma numer 1. W *i*-tym (2 ≤ *i* ≤ 50 000) wierszu pliku jest numer pracownika, który jest bezpośrednim przełożonym pracownika *i*.

Przykład 2.

Zapis w pliku dla przykładowej korporacji (Rysunek 1) miałby postać:

0
1
2
1
2
2
3
4

Napisz program(-y), który(-e) znajdzie(-ą) i da(dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Do Twojej dyspozycji jest również plik korpo_przyklad.txt, w identycznym formacie, w którym bezpośrednim przełożonym pracowników 2 i 3 jest pracownik 1, a wszystkich innych – pracownik 3. Odpowiedzi dla danych z tego pliku są podane pod treściami zadań.

Uwaga: Pamiętaj, że Twój program musi ostatecznie działać dla pliku korpo.txt.

Policz, ilu najwięcej przełożonych ma jeden pracownik. Podaj tę liczbę oraz podaj, ilu pracowników ma taką liczbę przełożonych.

Dla danych z pliku korpo_przyklad.txt poprawna odpowiedź to:
2 49 997
(największa liczba przełożonych: 2, liczba pracowników, którzy mają 2 przełożonych: 49 997).

Do oceny oddajesz plik wyniki4.txt oraz kody źródłowe programów; brak kodów jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.
Hierarchia pracowników korporacji – strzałki wskazują przełożonych

Wskazówka

Numer przełożonego jest mniejszy: obliczaj głębokości w kolejności numerów.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Prezes ma głębokość 0.
  2. 2Dla każdej kolejnej osoby: głębokość[i]=głębokość[przełożony[i]]+1.
  3. 3Znajdujemy największą głębokość i liczbę jej wystąpień.
  4. 422 przełożonych; 2 pracowników.
Odpowiedź: 22 przełożonych; 2 pracowników.

Zadanie 5

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 5
Poziom: rozszerzony
Dział: Wiedza ogólna
Temat: Systemy liczbowe
Matura · 2 pkt
Poniżej zapisano wyrażenie matematyczne zawierające liczby zapisane w systemach: piątkowym, dziesiętnym i trójkowym.

W miejsce kropek wpisz odpowiednie liczby (zapisane w systemie piątkowym i trójkowym), tak aby obie równości były prawdziwe.

Wskazówka

Zamień liczby na dziesiętne, a potem oblicz brakujące składniki.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1, więc brakujący składnik wynosi .
  2. 2, więc druga brakująca liczba wynosi .
  3. 3.
Odpowiedź: .

Zadanie 6

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 6
Poziom: rozszerzony
Dział: Sieci komputerowe
Temat: Adresy IPv4 i IPv6
Matura · 1 pkt
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe liczby bitów.

Adres IP w wersji 4 ma długość ........................ bity.

Adres IP w wersji 6 ma długość ........................ bitów.

Wskazówka

IPv4 ma 4 oktety, a IPv6 osiem grup po 16 bitów.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1IPv4: bity.
  2. 2IPv6: bitów.
  3. 3IPv4: 32 bity. IPv6: 128 bitów.
Odpowiedź: IPv4: 32 bity. IPv6: 128 bitów.

Zadanie 7.1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 7.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Arkusz kalkulacyjny
Temat: Staw – średnie temperatury
Matura · 3 pkt
Pan Iksiński stał się właścicielem stawu o powierzchni całkowitej 10 000 m². Pierwszą rośliną, którą postanowił w nim umieścić, jest rzęsa wodna, która osiąga wysoką skuteczność rozmnażania wegetatywnego, tzn. przy odpowiedniej temperaturze i wielkości opadów potrafi znacząco zwiększyć rozmiar zajmowanej powierzchni.

W pliku staw.txt są zawarte następujące informacje, rozdzielone znakami tabulacji:

Data — data pomiaru

Temp — temperatura w danym dniu w °C, zaokrąglona do jednego miejsca po przecinku

Opady — wielkość opadu w mm, zaokrąglona do liczby całkowitej.

Przykład:
DataTempOpady
2022-01-019,85
2022-01-028,11
2022-01-0392
2022-01-047,31
2022-01-055,75
Plik zawiera dane z całego 2022 roku.

Z wykorzystaniem danych zawartych w pliku oraz dostępnych narzędzi informatycznych wykonaj podane zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki7.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania.

Utwórz zestawienie średnich miesięcznych temperatur w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku. Na podstawie wykonanego zestawienia utwórz wykres kolumnowy, porównujący te wartości. Pamiętaj o czytelnym opisie wykresu (tytuł wykresu, opisy osi, oznaczenie miesięcy na osi X).

Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.

Wskazówka

Dodaj kolumnę miesiąca i oblicz średnią temperaturę w każdej grupie.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Importujemy staw.txt z separatorem tabulacji i przecinkiem dziesiętnym.
  2. 2Dodajemy numer miesiąca, a średnie obliczamy funkcją ŚREDNIA.JEŻELI lub tabelą przestawną.
  3. 3Zaokrąglamy do jednego miejsca po przecinku i tworzymy wykres kolumnowy z opisami osi i tytułem.
  4. 4
    Miesiącśrednia temperatura (°C)
    11,1
    24,1
    34,1
    47,4
    515,9
    620,5
    720,4
    821,1
    913,7
    1012,5
    115,2
    121,6
    Wykres kolumnowy: tytuł „Średnie temperatury miesięczne”, oś X – miesiąc, oś Y – średnia temperatura (°C).
Odpowiedź:
Miesiącśrednia temperatura (°C)
11,1
24,1
34,1
47,4
515,9
620,5
720,4
821,1
913,7
1012,5
115,2
121,6
Wykres kolumnowy: tytuł „Średnie temperatury miesięczne”, oś X – miesiąc, oś Y – średnia temperatura (°C).

Zadanie 7.2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 7.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Arkusz kalkulacyjny
Temat: Staw – dni bez opadów
Matura · 2 pkt
Pan Iksiński stał się właścicielem stawu o powierzchni całkowitej 10 000 m². Pierwszą rośliną, którą postanowił w nim umieścić, jest rzęsa wodna, która osiąga wysoką skuteczność rozmnażania wegetatywnego, tzn. przy odpowiedniej temperaturze i wielkości opadów potrafi znacząco zwiększyć rozmiar zajmowanej powierzchni.

W pliku staw.txt są zawarte następujące informacje, rozdzielone znakami tabulacji:

Data — data pomiaru

Temp — temperatura w danym dniu w °C, zaokrąglona do jednego miejsca po przecinku

Opady — wielkość opadu w mm, zaokrąglona do liczby całkowitej.

Przykład:
DataTempOpady
2022-01-019,85
2022-01-028,11
2022-01-0392
2022-01-047,31
2022-01-055,75
Plik zawiera dane z całego 2022 roku.

Z wykorzystaniem danych zawartych w pliku oraz dostępnych narzędzi informatycznych wykonaj podane zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki7.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania.

Dla każdego miesiąca wyznacz długość najdłuższego ciągu kolejnych dni bez opadów w tym miesiącu (wartość opadów w tych dniach jest równa 0).

Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.

Wskazówka

Licznik zwiększa się tylko przy zerowym opadzie i zeruje po zmianie miesiąca.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Dodajemy kolumnę długości bieżącej serii dni bez opadów.
  2. 2Przy opadzie większym od 0 wpisujemy 0; na początku miesiąca zaczynamy nową serię.
  3. 3Dla każdego miesiąca wyznaczamy maksimum tej kolumny.
  4. 4
    Miesiącnajdłuższy ciąg dni bez opadów
    111
    27
    320
    48
    520
    611
    710
    88
    914
    1015
    1110
    1210
Odpowiedź:
Miesiącnajdłuższy ciąg dni bez opadów
111
27
320
48
520
611
710
88
914
1015
1110
1210

Zadanie 7.3

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 7.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Arkusz kalkulacyjny
Temat: Staw – symulacja rozrostu
Matura · 2 pkt
Na potrzeby zadania przyjmujemy, że w kolejnym roku przez 184 dni, od 1 marca 2023 do 31 sierpnia 2023, temperatury i opady utrzymywały się na stałym poziomie, co pozwalało na regularny wzrost rzęsy wodnej w tempie rozrostu 1,75% dziennie. Przyrost rzęsy następował w nocy, a pomiar zarośnięcia stawu – rano.

1 marca 2023 rano staw był zarośnięty rzęsą w 20%, tj. rzęsa wodna zajmowała 2000 m². W związku z tym, że staw nie powinien być zarośnięty w całości, właściciel postanowił pozbywać się jej nadmiaru. Do zbiornika wpuścił 80 amurów białych, z których każdy zjadał w ciągu dnia 0,25 m² rzęsy wodnej. Dodatkowo co piątek w ciągu dnia odławał 60 m² rzęsy wodnej.

Uwaga: 30 kwietnia rano staw był zarośnięty w 25,79%.

Podaj, w którym dniu (licząc od 1 marca 2023) pomiar wykazał, że rzęsa wodna po raz pierwszy zajęła więcej niż 75% powierzchni stawu.

Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.

Wskazówka

Najpierw odczytuj pomiar poranny, potem odejmuj zjedzoną i odłowioną rzęsę i stosuj nocny wzrost.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Pierwszy pomiar to 2000 m²; ryby zjadają 80·0,25=20 m² dziennie.
  2. 2Co piątek odejmujemy dodatkowe 60 m².
  3. 3Następny pomiar poranny: (poprzedni pomiar−20−odłów)·1,0175.
  4. 4Szukamy pierwszego poranka z powierzchnią większą niż 7500 m², numerując 1 marca jako dzień 1.
  5. 5167. dzień, czyli 14 sierpnia 2023 r.
Odpowiedź: 167. dzień, czyli 14 sierpnia 2023 r.

Zadanie 7.4

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 7.4
Poziom: rozszerzony
Dział: Arkusz kalkulacyjny
Temat: Staw – symulacja rozrostu
Matura · 2 pkt
Na potrzeby zadania przyjmujemy, że w kolejnym roku przez 184 dni, od 1 marca 2023 do 31 sierpnia 2023, temperatury i opady utrzymywały się na stałym poziomie, co pozwalało na regularny wzrost rzęsy wodnej w tempie rozrostu 1,75% dziennie. Przyrost rzęsy następował w nocy, a pomiar zarośnięcia stawu – rano.

1 marca 2023 rano staw był zarośnięty rzęsą w 20%, tj. rzęsa wodna zajmowała 2000 m². W związku z tym, że staw nie powinien być zarośnięty w całości, właściciel postanowił pozbywać się jej nadmiaru. Do zbiornika wpuścił 80 amurów białych, z których każdy zjadał w ciągu dnia 0,25 m² rzęsy wodnej. Dodatkowo co piątek w ciągu dnia odławał 60 m² rzęsy wodnej.

Uwaga: 30 kwietnia rano staw był zarośnięty w 25,79%.

Podaj, jaka jest najmniejsza liczba amurów białych, jaką musi wpuścić właściciel, by rzęsa wodna w całym badanym okresie zajmowała maksymalnie 50% powierzchni stawu.

Do oceny oddajesz wyniki7.txt oraz pliki komputerowej realizacji rozwiązań, a w zadaniu 7.1 również plik z wykresem.

Wpisz wynik i sprawdź odpowiedź

Wskazówka

Zmieniaj liczbę ryb i kontroluj maksymalny pomiar poranny w całym okresie.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Powtarzamy symulację 184 poranków dla kolejnych liczb ryb.
  2. 2Dzienne zjadanie wynosi liczba_ryb·0,25 m²; piątkowy odłów pozostaje równy 60 m².
  3. 3Wybieramy najmniejszą liczbę ryb, dla której żaden pomiar nie przekracza 5000 m².
  4. 494
Odpowiedź: 94

Zadanie 8.1

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.1
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 1 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj imię i nazwisko klienta, który dokonał łącznie najwięcej transakcji w całym analizowanym okresie.

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Grupuj transakcje po IdKlienta, nie po nazwisku.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Łączymy Klienci i Transakcje po IdKlienta.
  2. 2Zliczamy transakcje każdego klienta i sortujemy malejąco według liczby.
  3. 3Odczytujemy imię i nazwisko klienta z pierwszego wiersza.
  4. 4Marcelino Kruk
Odpowiedź: Marcelino Kruk

Zadanie 8.2

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.2
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj, ile kobiet (K) oraz ilu mężczyzn (M) spośród klientów sieci sklepów nie kupiło niczego w całym analizowanym okresie.

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Użyj LEFT JOIN i wyszukaj brak dopasowanej transakcji.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wybieramy klientów, których IdKlienta nie występuje w Transakcje.
  2. 2Grupujemy ich według Plec i liczymy osoby w obu grupach.
  3. 3Kobiety (K): 689; mężczyźni (M): 651.
Odpowiedź: Kobiety (K): 689; mężczyźni (M): 651.

Zadanie 8.3

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.3
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj liczbę różnych sklepów, w których dokonano transakcji w kasach samoobsługowych, oraz podaj, ile zapłacono łącznie za zakupy w tych kasach.

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Puste IdSprzedawcy oznacza kasę samoobsługową.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Wybieramy transakcje z pustym IdSprzedawcy.
  2. 2Liczymy różne IdSklepu.
  3. 3Łączymy wybrane transakcje z Opis_transakcji i sumujemy Cena·Liczba, nie tylko Cena.
  4. 428 sklepów; łączna kwota 19443,29.
Odpowiedź: 28 sklepów; łączna kwota 19443,29.

Zadanie 8.4

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.4
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Podaj IdSprzedawcy, który obsługiwał klientów w największej liczbie różnych sklepów w jednym miesiącu, oraz podaj ten miesiąc (nazwę lub numer).

Do oceny oddajesz wyniki8.txt oraz pliki komputerowej realizacji obliczeń; brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania.

Wskazówka

Licz DISTINCT IdSklepu w grupach sprzedawca–miesiąc.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Pomijamy kasy samoobsługowe.
  2. 2Wyznaczamy miesiąc z DataTransakcji i grupujemy po IdSprzedawcy oraz miesiącu.
  3. 3Zliczamy różne sklepy w każdej grupie i wybieramy największą wartość.
  4. 4IdSprzedawcy: 14; styczeń.
Odpowiedź: IdSprzedawcy: 14; styczeń.

Zadanie 8.5

Matura: maj 2026
Oryginalne zadanie: zad. 8.5
Poziom: rozszerzony
Dział: Bazy danych
Temat: Sieć sklepów – SQL
Matura · 2 pkt
W trzech plikach tekstowych o nazwach klienci.txt, transakcje.txt, opis_transakcji.txt zapisano dane o sprzedaży towarów w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych dni miesiąca. Dane obejmują informacje od 1. do 3. dnia miesiąca w miesiącach od stycznia do czerwca 2025 roku w godzinach od 22:00 do 23:59. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono tabulatorami.

Plik klienci.txt zawiera informacje na temat zarejestrowanych klientów sieci sklepów. W każdym wierszu zapisano:

IdKlienta – unikatowy identyfikator klienta (liczba całkowita)
Imie – imię klienta (tekst do 20 znaków)
Nazwisko – nazwisko klienta (tekst do 20 znaków)
Plec – płeć klienta (znak K lub M).

Przykład:
IdKlientaImieNazwiskoPlec
1ZofiaSawickaK
2ZuzannaChmielK
3HannaSokolowskaK
Plik transakcje.txt zawiera informacje o dokonanych transakcjach. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – unikatowy identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory nie są nadane chronologicznie – nie są kolejnymi numerami transakcji)
DataTransakcji – datę transakcji (dd.mm.rrrr)
IdKlienta – identyfikator klienta, który dokonał transakcji
IdSklepu – identyfikator sklepu, w którym dokonano transakcji
IdSprzedawcy – identyfikator sprzedawcy, który obsługiwał klienta przy kasie; jeśli klient korzystał z kasy samoobsługowej, pole jest puste (brak danych).

Przykład:
IdTransakcjiDataTransakcjiIdKlientaIdSklepuIdSprzedawcy
101.01.2025181412160
201.02.20255504125
301.03.202514081665
401.04.202511461433
501.05.20256309 
601.06.2025101112120
Plik o nazwie opis_transakcji.txt zawiera informacje o produktach zakupionych w danej transakcji. W każdym wierszu zapisano:

IdTransakcji – identyfikator transakcji (uwaga: identyfikatory mogą się powtarzać)
IdProduktu – identyfikator zakupionego produktu
Cena – cena jednostkowa zakupionego produktu
Liczba – liczba określająca, ile sztuk danego produktu zakupiono.


Przykład:
IdTransakcjiIdProduktuCenaLiczba
485785,6611
1048774
1048425
246427,015
Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do zadań 8.1.–8.4. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki8.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Do bazy danych utworzonej na podstawie opisanych wcześniej plików dodano dwie kolejne tabele: o nazwie *Produkty* i o nazwie *Kategorie*, w których zapisano informacje o sprzedawanych produktach.

Tabela *Kategorie* zawiera następujące pola:
IdKategorii – unikatowy identyfikator kategorii produktu
NazwaKategorii – nazwa kategorii produktu.

Tabela *Produkty* zawiera następujące pola:
IdProduktu – unikatowy identyfikator produktu
IdKategorii – identyfikator kategorii, do której należy dany produkt
Nazwa – nazwa produktu
Opis – opis produktu.

Napisz w języku SQL zapytanie, w wyniku którego zostaną wypisane wszystkie zakupione produkty (IdProduktu i Nazwa) z kategorii (NazwaKategorii) „spożywcze” zawierające w opisie fragment: „do ekspresu kolbowego".

Wskazówka

Połącz Opis_transakcji, Produkty i Kategorie oraz użyj LIKE.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. 1Łączymy produkty z opisami zakupów po IdProduktu i kategoriami po IdKategorii.
  2. 2Nakładamy warunki na NazwaKategorii oraz fragment Opis.
  3. 3DISTINCT usuwa powtórzenia produktów zakupionych w wielu transakcjach.
  4. 4W przykładzie klucza CKE podano nazwę „spozywcze” bez znaku „ż”; zapytanie poniżej stosuje zapis „spożywcze” z treści zadania. Przy danych zapisanych bez polskich znaków należy użyć wartości z danych.
  5. 5Zapytanie wybiera zakupione produkty kategorii „spożywcze” z fragmentem „do ekspresu kolbowego” w opisie.
SQL
SELECT DISTINCT Produkty.IdProduktu, Produkty.Nazwa
FROM Opis_transakcji
JOIN Produkty ON Opis_transakcji.IdProduktu = Produkty.IdProduktu
JOIN Kategorie ON Kategorie.IdKategorii = Produkty.IdKategorii
WHERE NazwaKategorii = 'spożywcze'
  AND Opis LIKE '%do ekspresu kolbowego%';
Odpowiedź: Zapytanie wybiera zakupione produkty kategorii „spożywcze” z fragmentem „do ekspresu kolbowego” w opisie.