SStrefa Nauki w Elektryku
Klasa 1 – tematy lekcji

Lekcja 09 · Internet

Korzystanie z wybranych e-usług

Ikony e-usług wokół laptopa i smartfona

Warto powtórzyć

  • Jakie są najważniejsze fakty z historii Internetu?
  • Jak zmieniły się banki i handel dzięki technologii?
  • Jakie usługi pojawiły się dzięki technologii informacyjno-komunikacyjnej (TIK)?

Czym jest e-usługa?

E-usługa to usługa świadczona przez Internet — automatycznie lub z niewielkim udziałem człowieka. Zamiast iść do banku, sklepu czy urzędu, załatwiasz sprawę z komputera lub telefonu, o każdej porze dnia.

🎓1. E-nauczanie

Nauka przez Internet: kursy online, lekcje wideo, platformy z quizami (np. kursy językowe, MOOC). Uczysz się w swoim tempie, z dowolnego miejsca.

Ćwiczenie 1

Odszukaj w Internecie strony oferujące zdalne nauczanie języka angielskiego. Podaj przynajmniej trzy adresy stron.

📒2. E-dziennik

Elektroniczny dziennik szkolny: oceny, frekwencja, plan lekcji, terminy sprawdzianów i wiadomości od nauczycieli dostępne dla uczniów i rodziców.

Ćwiczenie 2

Dowiedz się, jak wygląda i działa dziennik elektroniczny w Twojej szkole. Jakie moduły zawiera? Co może w nim zobaczyć rodzic, a co uczeń?

💼3. E-praca (telepraca)

Praca wykonywana zdalnie przy komputerze: programista, grafik, tłumacz, telemarketer. Daje elastyczność i szansę osobom z niepełnosprawnościami.

Ćwiczenie 3

Znajdź strony z ofertami pracy zdalnej. Wyszukaj ofertę dla telemarketera i sprawdź, czy któraś jest skierowana także do osób z niepełnosprawnościami.

🏦4. E-bank

Bankowość elektroniczna: przelewy, BLIK, historia konta, płatności kartą. Wymaga szczególnej ostrożności — dwuetapowe logowanie, silne hasło, sprawdzanie adresu strony (kłódka, https).

Ćwiczenie 4

Wejdź na stronę wybranego banku i sprawdź, jakie zasady bezpieczeństwa zaleca. Czy są tam zasady inne niż omówione na lekcji?

🛒5. E-zakupy

Sklepy internetowe i porównywarki cen. Przed zakupem sprawdź opinie o sklepie, dane firmy, regulamin i koszty dostawy. Masz 14 dni na zwrot towaru bez podania przyczyny.

Ćwiczenie 5

Skorzystaj z porównywarki cen i porównaj cenę tego samego modelu drukarki 3D w kilku sklepach. Gdzie jest najtaniej z dostawą?

🔨6. E-aukcje

Serwisy aukcyjne i ogłoszeniowe, gdzie kupujesz od innych osób lub firm. Patrz na oceny sprzedającego i nie płać poza serwisem.

Ćwiczenie 6

Sprawdź, czy na e-aukcji można kupić czteroosobowy namiot. Porównaj ceny z ofertami w porównywarce.

✍️7. E-podpis i e-urząd

Profil zaufany, podpis kwalifikowany i aplikacja mObywatel pozwalają załatwiać sprawy urzędowe przez Internet (np. wniosek o paszport, dowód, zgłoszenia).

Ćwiczenie 7

Wejdź na obywatel.gov.pl i sprawdź, jakie sprawy trzeba załatwić przed wyjazdem za granicę. Które z nich zrealizujesz z e-podpisem lub profilem zaufanym?

Złote zasady bezpieczeństwa

  1. Sprawdzaj adres strony i kłódkę (https) — wpisuj adres samodzielnie, nie klikaj w linki z SMS-ów.
  2. Używaj silnych, różnych haseł i logowania dwuetapowego.
  3. Nikomu nie podawaj hasła, PIN-u ani kodu BLIK.
  4. Na wspólnym komputerze zawsze się wyloguj.
  5. Zbyt atrakcyjna oferta? Prawdopodobnie oszustwo.
  6. Aktualizuj system i przeglądarkę, korzystaj z antywirusa.

🔐 Sprawdź, czy Twój e-mail lub hasło wyciekły

Wpisz swój adres e-mail albo hasło — poniższe strony pokażą, czy pojawiły się w wyciekach danych.

🎮 Gry i ćwiczenia: zbuduj silne hasło i rozpoznaj oszustwa →

🕵️ Gra: Bezpieczne czy podejrzane?

Oceń każdą sytuację. Czy rozpoznasz oszustwo?

1. SMS: „Twoja paczka została wstrzymana. Dopłać 1,29 zł: inpost-dopłata.xyz”

2. Logujesz się do banku, adres w przeglądarce to https://… z nazwą banku, a bank prosi o kod z aplikacji.

3. E-mail z „banku”: „Zablokowaliśmy konto, podaj login, hasło i PIN w odpowiedzi”.

4. Sklep ma regulamin, dane firmy (NIP, adres) i dużo opinii w niezależnych serwisach.

5. Sprzedawca na aukcji prosi: „Zapłać mi przelewem poza serwisem, będzie taniej”.

6. Nowy smartfon za 199 zł w nieznanym sklepie, który istnieje od tygodnia.

7. Logujesz się do e-dziennika i hasła nie zapisujesz na szkolnym komputerze, a na koniec się wylogowujesz.

8. Kolega prosi o kod BLIK, „bo pilnie potrzebuje pieniędzy” — pisze z jego konta na komunikatorze.

Wynik: 0 / 8

🧩 Dopasuj e-usługę

Wybierz usługę, z której skorzystasz w danej sytuacji. Zielona ramka = dobrze.

Chcesz złożyć wniosek o dowód osobisty bez wizyty w urzędzie.

Chcesz sprawdzić, czy jutro jest sprawdzian z matematyki.

Chcesz znaleźć najtańszą ofertę słuchawek w różnych sklepach.

Chcesz przelać pieniądze za wycieczkę klasową.

Chcesz obejrzeć kurs programowania w wolnym czasie.

💡 Ciekawostka

Polska jest jednym z liderów płatności mobilnych w Europie — system BLIK powstał w Polsce w 2015 roku, a dziś codziennie wykonuje się nim miliony transakcji. Z kolei w aplikacji mObywatel możesz mieć dowód osobisty w telefonie.